Chuyển đổi số và thực hành ESG: “Tấm hộ chiếu” giúp doanh nghiệp và ngân hàng phát triển bền vững trên thị trường quốc tế

Tích hợp ESG và chuyển đổi số: Hướng đi tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế cho doanh nghiệp

Phát biểu Khai mạc Hội thảo, nhà báo Nguyễn Thu Hằng - Phó Tổng Biên tập Báo Dân trí cho biết, tiếp nối thành công của Diễn đàn ESG Việt Nam năm 2024, Báo Dân trí đã khởi động Diễn đàn ESG Việt Nam năm 2025 với chủ đề: “Khoa học công nghệ là động lực cho phát triển bền vững”. Đây là diễn đàn quan trọng, tập trung vào một trong những yếu tố then chốt để thúc đẩy doanh nghiệp phát triển trong kỷ nguyên mới là khoa học và công nghệ. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang chuyển mình mạnh mẽ sang xanh và bền vững, Phó Tổng Biên tập Nguyễn Thu Hằng khẳng định, chuyển đổi số và thực hành ESG chính là “tấm hộ chiếu” thông hành để doanh nghiệp đầu tư và phát triển mạnh mẽ trên thị trường quốc tế. Nếu chuyển đổi số giúp các doanh nghiệp tăng cường sức mạnh nội sinh thì thực thi ESG lại là tiêu chí đo lường mức độ bền vững, minh bạch của doanh nghiệp trong mắt khách hàng và các nhà đầu tư quốc tế. Hội thảo “Giải pháp chuyển đổi số và thực hành ESG - Chìa khóa hướng tới hội nhập kinh tế toàn cầu” được Báo Dân trí tổ chức với mục tiêu tạo ra một diễn đàn trao đổi, thảo luận về những vấn đề quan trọng như: Làm thế nào để doanh nghiệp ứng dụng khoa học công nghệ vào cải thiện môi trường, hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường; giải pháp thực hành ESG xuyên suốt cho các doanh nghiệp trong kỷ nguyên số…, qua đó giúp các doanh nghiệp, nhà hoạch định chính sách, nhà đầu tư trong nước, quốc tế cùng hành động vì một tương lai xanh và bền vững hơn.

Phó Tổng Biên tập Báo Dân trí Nguyễn Thu Hằng phát biểu khai mạc Hội thảo

Tại Hội thảo, Ông Sam Hanna - Giám đốc điều hành kiêm Phó Chủ tịch Strategy ASEAN Shell Global Lubricants khẳng định, với sự phát triển bùng nổ mạnh mẽ của kinh tế - xã hội, mức độ sản xuất, tiêu dùng cũng tăng lên nhanh chóng, mức độ tiêu thụ năng lượng vì thế cũng gia tăng, kéo theo nhiều hệ lụy liên quan đến môi trường và biến đổi khí hậu. Là động lực chính của nền kinh tế, các doanh nghiệp đóng vai trò thiết yếu trong bảo vệ hệ sinh thái môi trường và thúc đẩy sự phát triển bền vững của toàn xã hội. Tại Việt Nam - một trong những nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất khu vực Đông Nam Á, đồng thời là một trong những điểm đến hấp dẫn của nhà đầu tư toàn cầu, các doanh nghiệp càng cần thiết phải chứng minh văn hóa hoạt động bền vững trong mắt bạn bè quốc tế. Tích hợp ESG vào văn hóa chiến lược không chỉ là một xu thế, mà là sự lựa chọn bắt buộc nếu doanh nghiệp muốn phát triển lâu dài, có trách nhiệm và tạo dựng niềm tin với các bên liên quan. Hành trình này đòi hỏi sự bền bỉ, chuyển đổi sâu sắc, nhưng cũng mở ra cơ hội tái định vị doanh nghiệp trong một kỷ nguyên mà phát triển bền vững là thước đo thành công mới.

Theo ông Sam Hanna, để tích hợp ESG vào văn hóa hoạt động bền vững, những cam kết rõ ràng từ lãnh đạo cấp cao của doanh nghiệp là vô cùng quan trọng. Không chỉ là các cam kết trong những báo cáo thường niên, các nhà lãnh đạo cần đóng vai trò “người truyền lửa”, thể hiện cam kết công khai và lâu dài trong thực thi ESG; chủ động lồng ghép ESG vào tầm nhìn, sứ mệnh hoạt động của doanh nghiệp. Ông Sam Hanna cũng chia sẻ, doanh nghiệp cần thiết lập cơ chế quản trị ESG trong quy trình vận hành nội bộ, từ sử dụng tài nguyên tiết kiệm, đến minh bạch trong điều hành, đồng thời, thường xuyên đo lường, đánh giá và công bố kết quả ESG, tạo niềm tin với cổ đông, khách hàng, đối tác và xã hội.

Ông Sam Hanna - Giám đốc điều hành kiêm Phó Chủ tịch Strategy ASEAN Shell Global Lubricants phát biểu tại Hội thảo

Thực hành ESG trong kỷ nguyên số: Hành trình quan trọng của ngành Ngân hàng hướng tới tương lai xanh và bền vững

Nhấn mạnh đến tác động của chuyển đổi số và thực thi ESG đến cấu trúc và năng lực cạnh tranh trong ngành Ngân hàng, TS. Lương Thái Bảo - Trưởng Bộ môn Tài chính quốc tế, Viện Ngân hàng - Tài chính, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân cho biết, ngân hàng là một trong những ngành tiên phong trong quá trình chuyển đổi số và thực hành ESG. Trong bối cảnh các thách thức chung mà ngân hàng Việt Nam đang phải đối mặt như bất ổn vĩ mô hay biến động thị trường gia tăng mạnh, những thay đổi trong kỳ vọng của khách hàng và yêu cầu của cơ quan quản lý chặt chẽ hơn, đồng thời yêu cầu nâng cao về bảo mật cá nhân, an toàn thông tin ngày càng cao, thì việc ứng dụng công nghệ số không chỉ làm thay đổi mô hình vận hành truyền thống, mà còn giúp các ngân hàng nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro, tối ưu hóa quy trình nghiệp vụ và cải thiện trải nghiệm khách hàng. Đồng thời, ESG trở thành một tiêu chuẩn mới trong đánh giá năng lực và uy tín của tổ chức tín dụng, thúc đẩy các ngân hàng hướng đến phát triển bền vững, minh bạch và có trách nhiệm với cộng đồng. Sự kết hợp giữa chuyển đổi số và ESG không chỉ giúp gia tăng giá trị thương hiệu mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững, phù hợp với xu thế toàn cầu và yêu cầu ngày càng cao của thị trường tài chính hiện đại.

TS. Lương Thái Bảo khẳng định, mô hình ngân hàng số bền vững chính là đáp án cho câu hỏi “Chuyển đổi số, ESG và đổi mới sáng tạo: Mô hình nào phù hợp cho ngành Ngân hàng Việt Nam?”. Cụ thể, chuyển đổi số là nền tảng, giúp số hóa toàn diện hệ thống hoạt động, tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), công nghệ chuỗi khối (Blockchain) nhằm tối ưu hóa vận hành, cá nhân hóa dịch vụ và mở rộng tiếp cận khách hàng. Tiêu chuẩn ESG cũng là định hướng xuyên suốt, giúp ngân hàng nâng cao quản trị doanh nghiệp, tích hợp yếu tố môi trường - xã hội minh bạch vào chiến lược phát triển, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về tài chính bền vững và thu hút nhà đầu tư có trách nhiệm. Đổi mới sáng tạo chính là động lực thúc đẩy phát triển mô hình kinh doanh linh hoạt, các sản phẩm tài chính xanh, dịch vụ tài chính toàn diện (financial inclusion) cùng hệ sinh thái số kết nối đa ngành.

TS. Lương Thái Bảo - Trưởng Bộ môn Tài chính quốc tế, Viện Ngân hàng - Tài chính, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân phát biểu tại Hội thảo

Để thực hiện thành công mô hình ngân hàng số bền vững, đòi hỏi sự cam kết mạnh mẽ từ các nhà hoạch định chính sách, trong đó có vai trò điều hành của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), sự cam kết từ phía lãnh đạo ngân hàng và sự tham gia tích cực từ phía khách hàng. Đây là hướng đi quan trọng để ngành Ngân hàng không chỉ theo kịp, mà còn tạo dấu ấn riêng trong hành trình chuyển đổi số và phát triển bền vững toàn cầu.

Bàn về yếu tố con người khi thực thi ESG trong bối cảnh chuyển đổi số, TS. Phùng Văn Đông - Giám đốc Viện Công nghệ châu Á (AIT) Việt Nam cho biết, thực thi ESG và chuyển đổi số trong doanh nghiệp không thể thành công nếu thiếu con người. Lấy ví dụ về đào tạo nhân sự tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Công thương Việt Nam (VietinBank), TS. Phùng Văn Đông nhấn mạnh vai trò của việc nâng cao nhận thức và năng lực thực thi ESG trong toàn hệ thống. Trước yêu cầu nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ, đáp ứng các yêu cầu, chuẩn mực theo các tiêu chí như: Quản trị rủi ro theo tiêu chuẩn Basel II, tiến tới là Basel III, tuân thủ quy định về an toàn hoạt động, minh bạch thông tin tài chính - phi tài chính, phát triển sản phẩm tài chính xanh và thúc đẩy tín dụng bền vững…, VietinBank đã chú trọng xây dựng chiến lược đào tạo nhân sự bài bản. Trong đó, VietinBank đã triển khai nhiều chương trình đào tạo chuyên sâu về công nghệ số nhằm xây dựng đội ngũ nhân sự có tư duy đổi mới, am hiểu các chuẩn mực ESG và phát triển bền vững. Đặc biệt, VietinBank đang kết hợp với AIT Việt Nam triển khai các khóa đào tạo ESG cho nhà quản lý và khách hàng doanh nghiệp của ngân hàng. Việc tích hợp ESG vào các khóa đào tạo nội bộ, từ cấp lãnh đạo đến cán bộ chuyên môn, không chỉ giúp lan tỏa văn hóa trách nhiệm xã hội trong tổ chức, mà còn tạo nền tảng để chuyển đổi số được triển khai hiệu quả, có chiều sâu và bền vững tại VietinBank. Đây chính là minh chứng cho việc yếu tố con người đóng vai trò trung tâm, quyết định sự thành công của mọi chiến lược đổi mới trong ngành Ngân hàng hiện nay.

TS. Phùng Văn Đông - Giám đốc Viện Công nghệ châu Á Việt Nam phát biểu tại Hội thảo

Trong phiên thảo luận tại Hội thảo, Giám đốc điều hành và Phó Chủ tịch Strategy ASEAN Shell Global Lubricants Sam Hanna; TS. Lương Thái Bảo - Trưởng Bộ môn Tài chính quốc tế, Viện Ngân hàng - Tài chính, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân và Giám đốc Viện Công nghệ châu Á Phùng Văn Đông đã cùng thảo luận về một số cơ hội, thách thức và góc nhìn về thực thi ESG trong ngành Ngân hàng tại Việt Nam.

Theo đó, các diễn giả đều nhất trí rằng, ESG đang trở thành một yếu tố cốt lõi trong chiến lược phát triển của các tổ chức tài chính nói chung và các ngân hàng nói riêng, không chỉ nhằm tuân thủ các quy định quốc tế mà còn để gia tăng uy tín, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Cụ thể, ông Sam Hanna nhấn mạnh, thực thi ESG giúp thúc đẩy ngân hàng phát triển các sản phẩm như tín dụng xanh, trái phiếu xanh, bảo hiểm vi mô, tài chính toàn diện..., đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng và doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi sang mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Việc tích hợp yếu tố môi trường và xã hội vào đánh giá rủi ro tín dụng, đầu tư giúp ngân hàng chủ động phòng ngừa rủi ro dài hạn, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu và bất ổn xã hội gia tăng. Ngoài ra, thực thi ESG hiệu quả sẽ nâng cao hình ảnh thương hiệu, thúc đẩy chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trong ngân hàng. Do vậy, ESG trở thành chất xúc tác cho quá trình số hóa, đổi mới mô hình kinh doanh và xây dựng hệ sinh thái ngân hàng số hiện đại, gắn với phát triển bền vững.

Các diễn giả chia sẻ trong Phiên thảo luận tại Hội thảo

Bên cạnh những cơ hội mang lại, quá trình thực thi ESG trong ngành Ngân hàng Việt Nam cũng đối mặt với nhiều thách thức lớn - theo quan điểm của TS. Lương Thái Bảo. Cụ thể, các ngân hàng gặp khó khăn trong việc tích hợp ESG vào hệ thống quản trị rủi ro, mô hình kinh doanh và báo cáo tài chính, trong khi vẫn phải đảm bảo hiệu quả kinh doanh trong ngắn hạn. TS. Lương Thái Bảo cũng chia sẻ thêm rằng, để thực thi ESG một cách thực chất, ngành Ngân hàng cần đầu tư mạnh vào phát triển nguồn nhân lực, nâng cao nhận thức và năng lực thực hiện ESG trong toàn hệ thống, đồng thời ứng dụng công nghệ số để minh bạch hóa dữ liệu và chuẩn hóa quy trình đánh giá thực hành ESG.

Nhằm nâng cao năng lực thực thi ESG trong ngành Ngân hàng trong thời gian tới, Giám đốc AIT Việt Nam Phùng Văn Đông đã gợi ý chính sách và định hướng hành động nhằm thúc đẩy ESG trở thành động lực tăng trưởng mới cho ngành Ngân hàng Việt Nam. Theo TS. Phùng Văn Đông, Chính phủ và NHNN cần xây dựng một khung chính sách ESG thống nhất và phù hợp với thực tiễn Việt Nam, trong đó quy định rõ các tiêu chí đánh giá, cơ chế giám sát và báo cáo ESG trong hoạt động ngân hàng. Đồng thời, NHNN nên đóng vai trò định hướng cho các tổ chức tín dụng tích hợp ESG vào các hoạt động. Đặc biệt, các tổ chức tín dụng cũng cần tăng cường phát triển nguồn nhân lực với sự đào tạo bài bản về ESG và kỹ năng số để triển khai ESG một cách thực chất, không hình thức. Ngoài ra, các ngân hàng cũng cần tăng cường hợp tác quốc tế nhằm học hỏi kinh nghiệm, mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường tài chính toàn cầu, hướng tới một hệ sinh thái tài chính - ngân hàng hội nhập và bền vững.

Toàn cảnh Hội thảo