Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng định hình sứ mệnh của ngành Ngân hàng trong kỷ nguyên mới

1. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng định hình chiến lược phát triển đất nước bền vững trong giai đoạn mới

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam được tổ chức tại Thủ đô Hà Nội từ ngày 19/01/2026 đến ngày 25/01/2026, là sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân Việt Nam, mang ý nghĩa định hướng chiến lược đối với sự phát triển của đất nước trong giai đoạn mới. Đại hội không chỉ tổng kết toàn diện quá trình lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện đường lối đổi mới trong bối cảnh tình hình kinh tế - chính trị thế giới có nhiều biến động phức tạp mà còn thảo luận và quyết định những vấn đề lớn về phương hướng, mục tiêu phát triển giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2030 và 2045.

Trong bối cảnh Việt Nam đang tiếp tục đẩy mạnh hội nhập quốc tế sâu rộng, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện và đối mặt với nhiều yêu cầu cấp bách về tăng trưởng xanh, phát triển bền vững, Đại hội XIV giữ vai trò xác lập các định hướng quan trọng, tạo nền tảng chính trị vững chắc cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước ta trong thời kỳ tới.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra trong bối cảnh đất nước đứng trước những thời cơ và thách thức đan xen, đặt ra yêu cầu định hình mô hình phát triển theo hướng chủ động, linh hoạt và bền vững. Trên nền tảng đó, Việt Nam đang bước vào giai đoạn “vươn mình” với khát vọng phát triển nhanh chóng gắn, nâng cao năng lực tự chủ và hội nhập hiệu quả, trong đó ngành Ngân hàng giữ vai trò then chốt trong việc bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Ảnh minh họa (Nguồn: Internet)

Để hiện thực hóa các định hướng phát triển nhanh gắn với bền vững mà Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV đã xác lập, ngành Ngân hàng được xác định giữ vị trí trung tâm trong hệ thống tài chính - tiền tệ của nền kinh tế Việt Nam. Với vai trò là kênh dẫn vốn chủ yếu cho hoạt động sản xuất - kinh doanh và đầu tư phát triển, ngành Ngân hàng thông qua việc thực thi và điều hành chính sách tiền tệ, kiểm soát lạm phát, ổn định thị trường tiền tệ - ngoại hối, bảo đảm an toàn hệ thống tài chính, đã và đang góp phần quan trọng vào việc củng cố ổn định kinh tế vĩ mô, qua đó tạo lập nền tảng vững chắc cho tăng trưởng kinh tế theo hướng bền vững.

Dưới sự điều hành của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, năm 2025, hệ thống ngân hàng tiếp tục phát huy vai trò là kênh truyền dẫn quan trọng, đưa các chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước vào thực tiễn vận hành của nền kinh tế. Trong giai đoạn tới, định hướng tăng trưởng tín dụng được xác lập theo hướng hài hòa giữa mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng gắn với yêu cầu bảo đảm an toàn, hiệu quả, ổn định hệ thống. Mục tiêu tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống khoảng 15% trong năm 2026 phản ánh rõ tinh thần của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, theo đó hướng phát triển được nhìn nhận trên cơ sở cân đối giữa tốc độ tăng trưởng, chất lượng và tính bền vững. Theo định hướng này, vốn tín dụng được điều tiết theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các động lực tăng trưởng chủ yếu của nền kinh tế, qua đó tạo điều kiện thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao năng suất lao động, khuyến khích đổi mới sáng tạo và củng cố nền tảng cho phát triển dài hạn của đất nước trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, tinh thần Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV đã nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế, gắn với quá trình hội nhập chủ động, hiệu quả và bền vững. Trên cơ sở đó, ngành Ngân hàng không chỉ thực hiện tốt chức năng phục vụ thị trường trong nước, mà còn ngày càng khẳng định vai trò là cầu nối quan trọng giữa Việt Nam và hệ thống tài chính toàn cầu thông qua việc từng bước tiệm cận, áp dụng, tuân thủ các chuẩn mực quốc tế về an toàn vốn, quản trị rủi ro và minh bạch tài chính.

Đặc biệt, Nghị quyết số 222/2025/QH15 ngày 27/6/2025 của Quốc hội về Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam hay Nghị định số 323/2025/NĐ-CP ngày 18/12/2025 của Chính phủ về thành lập Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam với các định hướng triển khai tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng đã khẳng định rõ vai trò trung tâm của ngành Ngân hàng trong tiến trình hội nhập tài chính ở tầm khu vực và toàn cầu, góp phần cụ thể hóa mục tiêu nâng cao vị thế tài chính quốc gia theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng.

Phù hợp với các định hướng lớn của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng về đổi mới mô hình tăng trưởng theo chiều sâu và phát triển kinh tế số, chuyển đổi số trong lĩnh vực ngân hàng được xác lập như một trụ cột chiến lược của quá trình hiện đại hóa hệ thống tài chính quốc gia. Trên góc độ thực tiễn, hệ thống ngân hàng Việt Nam đã và đang từng bước kiến tạo hạ tầng thanh toán điện tử đồng bộ, hiện đại với tỉ trọng và tốc độ gia tăng của các giao dịch không dùng tiền mặt ngày càng cao; đồng thời, nhiều tổ chức tín dụng đã chuyển dịch mô hình hoạt động theo hướng ngân hàng số, từng bước tích hợp các công nghệ cốt lõi của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư như dữ liệu lớn (Big Data); trí tuệ nhân tạo (AI) vào công tác quản trị rủi ro, điều hành hoạt động và cung ứng dịch vụ tài chính.

Ảnh minh họa (Nguồn: Internet)

Những chuyển biến này không chỉ thúc đẩy quá trình tái cấu trúc mô hình tổ chức và phương thức hoạt động của các tổ chức tín dụng theo hướng nâng cao hiệu quả và khả năng thích ứng mà còn mở rộng đáng kể mức độ bao trùm tài chính, tạo điều kiện để người dân; doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa; khu vực nông thôn tiếp cận thuận lợi hơn với các dịch vụ tài chính. Trên phương diện vĩ mô, chuyển đổi số trong lĩnh vực ngân hàng góp phần phân bổ và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực xã hội, làm giảm chi phí giao dịch trong nền kinh tế, nâng cao năng suất các nhân tố tổng hợp và hình thành các động lực tăng trưởng mới, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh gắn với bền vững của nền kinh tế.

Trên tinh thần kế thừa và phát triển các định hướng lớn của Đảng về phát triển nhanh gắn với bền vững, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng tiếp tục quán triệt yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, gắn với nâng cao chất lượng, hiệu quả và khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc và thách thức toàn cầu, trong đó có biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh Việt Nam đã cam kết đạt mức phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050, thúc đẩy tăng trưởng xanh không chỉ là một định hướng chính sách mà đã trở thành yêu cầu khách quan, mang tính tất yếu của quá trình phát triển. Trên cơ sở đó, ngành Ngân hàng đang từng bước định hướng và điều tiết dòng vốn tín dụng theo hướng ưu tiên các lĩnh vực thân thiện với môi trường nhằm thúc đẩy sự dịch chuyển nguồn lực vào các dự án năng lượng tái tạo, sản xuất sạch và phát triển hạ tầng bền vững. Việc lồng ghép các tiêu chí môi trường - xã hội - quản trị (ESG) vào hoạt động cấp tín dụng, phát triển các công cụ tài chính như trái phiếu xanh, các khoản vay liên kết bền vững, đồng thời nâng cao năng lực nhận diện và quản trị rủi ro môi trường - xã hội sẽ góp phần giúp hệ thống ngân hàng vừa chủ động giảm thiểu các rủi ro dài hạn, vừa mở rộng không gian tăng trưởng theo hướng bền vững.

3. Phát huy vai trò trung tâm của ngành Ngân hàng theo tinh thần Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV của Đảng

Quán triệt tinh thần Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về hội nhập quốc tế sâu rộng và phát triển bền vững, ngành Ngân hàng tiếp tục được xác định là một trong những lực lượng nòng cốt của nền kinh tế. Với vị thế trung tâm trong hệ thống tài chính, ngành Ngân hàng không chỉ đóng vai trò quan trọng trong việc truyền dẫn và hiện thực hóa các định hướng, chủ trương lớn của Đảng mà còn góp phần củng cố nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và tạo lập các điều kiện tài chính cần thiết cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới.

Nhằm phát huy đầy đủ vai trò nòng cốt trong giai đoạn phát triển mới, ngành Ngân hàng cần tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ thể chế và cơ chế điều hành chính sách tiền tệ theo hướng chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ và đồng bộ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác, qua đó vừa kiểm soát hiệu quả lạm phát, vừa tạo dư địa hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững. Đồng thời, cần đẩy mạnh tái cơ cấu hệ thống các tổ chức tín dụng gắn với xử lý triệt để nợ xấu, nâng cao năng lực tài chính, quản trị rủi ro và khả năng chống chịu của toàn hệ thống trước các cú sốc bên ngoài.

Bên cạnh đó, tiếp tục ưu tiên phát triển thị trường tài chính theo hướng cân bằng, hài hòa giữa thị trường tiền tệ và thị trường vốn, giảm dần sự phụ thuộc quá mức vào tín dụng ngân hàng, qua đó nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực trong nền kinh tế. Cùng với đó, cần thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số trong lĩnh vực ngân hàng, hoàn thiện hạ tầng thanh toán số quốc gia, bảo đảm an toàn, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu người dùng, qua đó tạo nền tảng cho phát triển kinh tế số và xã hội số.

Đặc biệt, trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh thực hiện các cam kết quốc tế về phát triển bền vững và tăng trưởng xanh, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế khuyến khích tín dụng xanh, tài chính bền vững, từng bước hình thành hệ sinh thái tài chính xanh đồng bộ, minh bạch và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế. Việc lồng ghép các tiêu chí ESG vào hoạt động ngân hàng không chỉ góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng mà còn giúp nâng cao vị thế, uy tín của hệ thống ngân hàng Việt Nam trong tiến trình hội nhập tài chính toàn cầu.

Tài liệu tham khảo:

1. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV.

2. Nghị định số 323/2025/NĐ-CP ngày 18/12/2025 của Chính phủ về việc thành lập Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.

3. Nghị quyết số 222/2025/QH15 ngày 27/6/2025 của Quốc hội về Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.

4. Organisation for Economic Co-operation and Development (2022), ESG investing and sustainable finance.

5. Tạp chí Thị trường Tài chính Tiền tệ (2026), Định hướng và điều hành tăng trưởng tín dụng của Ngân hàng Trung ương: Linh hoạt và thực hiện nhiệm vụ chính sách tiền tệ năm 2026, https://thitruongtaichinhtiente.vn/dinh-huong-va-dieu-hanh-tang-truong-tin-dung-cua-ngan-hang-trung-uong-linh-hoat-va-thuc-hien-nhiem-vu-chinh-sach-tien-te-nam-2026-76078.html

6. World Bank (2023), Green finance and sustainable banking practices.