Từ “thế trận lòng dân” đến “thế trận số” - Sức mạnh mới của Đảng trong kỷ nguyên số hiện nay (Kỳ 3)

“Thế trận lòng dân” - cội nguồn sức mạnh của Đảng

Trong suốt chiều dài lịch sử cách mạng Việt Nam, “lòng dân” luôn là nền tảng, cội nguồn của mọi thắng lợi. Từ khi ra đời đến nay, Đảng ta luôn khẳng định: “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong” - tư tưởng nhất quán thể hiện tinh thần “lấy dân làm gốc”, coi Nhân dân là chủ thể của cách mạng, nguồn sức mạnh vô địch bảo đảm cho Đảng ta vượt qua mọi khó khăn, thử thách.

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Trong bầu trời không có gì quý bằng Nhân dân. Trong thế giới không có gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của Nhân dân”. Người coi lòng dân là thước đo đạo đức của người cách mạng, là cội nguồn của mọi thành công. Đó chính là tư tưởng “lấy dân làm gốc” - nền tảng lý luận và thực tiễn xuyên suốt mọi chặng đường cách mạng của Đảng. “Thế trận lòng dân” là biểu hiện sinh động của niềm tin, sự đồng thuận và tinh thần đại đoàn kết. Nó không chỉ tồn tại trong ý chí, mà được thể hiện cụ thể bằng những phong trào, hành động thiết thực: “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”, “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới”… Mỗi phong trào là một “viên gạch” xây nên thành trì niềm tin, là nền tảng để Đảng và Nhân dân cùng nhau hướng tới mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Sức mạnh của Đảng bắt đầu từ sức mạnh của lòng dân, giữ được lòng dân là giữ được Đảng, giữ được chế độ. Điều này khẳng định tư tưởng nhất quán rằng, mọi chính sách, hành động của Đảng đều phải xuất phát từ lợi ích và niềm tin của Nhân dân, để lòng dân mãi mãi là thành lũy vững chắc bảo vệ Đảng và Tổ quốc.

“Thế trận số” - yêu cầu chiến lược trong kỷ nguyên mới

Không gian mạng đã và đang trở thành một phần tất yếu của đời sống chính trị - xã hội. Tốc độ lan truyền thông tin nhanh chóng khiến các giá trị, nhận thức và niềm tin xã hội được hình thành và biến đổi từng giờ, từng phút. Ở đó, cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ diễn ra trên diễn đàn lý luận, mà còn hiện hữu qua từng bài đăng, từng dòng trạng thái, hình ảnh, video trên mạng xã hội. Nếu không làm chủ, “không gian số” có thể bị biến thành “chiến trường tư tưởng”, nơi các thế lực thù địch gieo rắc hoài nghi, xuyên tạc, chia rẽ lòng dân. Chính vì vậy, Đảng ta xác định việc xây dựng “thế trận số” vững chắc là yêu cầu chiến lược. Không gian mạng phải trở thành “mặt trận tư tưởng mới”, nơi giá trị đúng đắn, tích cực và nhân văn của Đảng được lan tỏa, thấm sâu vào nhận thức xã hội. Điều đó đòi hỏi cả hệ thống chính trị, đặc biệt là các cơ quan tuyên giáo, báo chí, truyền thông phải chủ động chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các nền tảng đa phương tiện để “chủ động làm chủ không gian truyền thông” bằng nội dung chính thống, hấp dẫn, hiện đại.

Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước thực hiện nghi thức ra mắt 3 nền tảng số phục vụ triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW (Ảnh: Báo Nhân dân điện tử)

Sự ra đời của Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã đặt chuyển đổi số vào vị thế trung tâm của phát triển của đất nước. Nghị quyết khẳng định chuyển đổi số không chỉ là công cụ thúc đẩy kinh tế mà còn là động lực tăng cường cho sức mạnh chính trị, tư tưởng, văn hóa, đồng thời là yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước. Trong khi đó, Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới đã khẳng định tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân. Khi hai dòng chảy này gặp nhau, đã đặt ra một yêu cầu mới: Kiến tạo một “thế trận số” vững chắc, nơi giá trị tư tưởng của Đảng được lan tỏa mạnh mẽ, đồng thời bảo đảm an toàn thông tin và gắn kết với lòng dân. Nếu không nhận diện sớm và chủ động ứng phó, không gian mạng có thể trở thành “vùng xám tư tưởng”, làm suy yếu nền tảng chính trị, đạo đức và “thế trận lòng dân” mà Đảng ta đã dày công vun đắp.

Muốn vững vàng trong không gian số, Đảng ta phải đồng thời xây dựng hai “thế trận” gắn bó chặt chẽ với nhau: “Thế trận số” và “thế trận lòng dân”. Trong thực tế, “thế trận số” là tổng hòa của hạ tầng công nghệ, dữ liệu, nền tảng an ninh và năng lực vận hành số của hệ thống chính trị. “Thế trận lòng dân” là biểu hiện của niềm tin, ý chí, tinh thần đồng thuận xã hội. Hai “thế trận” ấy vừa song hành, vừa bổ trợ cho nhau. Kết hợp hài hòa hai “thế trận” này chính là con đường để Đảng ta vừa làm chủ công nghệ hiện đại, vừa củng cố nền tảng tư tưởng, giữ vững bản lĩnh chính trị và niềm tin của Nhân dân trong thời kỳ mới. “Thế trận số” chỉ thật sự bền vững khi được đặt trên nền “thế trận lòng dân”.

Xây dựng “thế trận số” gắn với “thế trận lòng dân” chính là hiện thực hóa tư tưởng “lấy dân làm gốc” bằng phương thức hiện đại, là sự kết hợp giữa “ý Đảng” và “lòng dân” thông qua không gian mạng và công nghệ số. Hiện nay, Đảng và Nhà nước đang triển khai mạnh mẽ quá trình chuyển đổi số trong công tác quản lý, điều hành, cải cách hành chính, xây dựng chính phủ điện tử, chính phủ số. Những nỗ lực này không chỉ hướng tới hiệu quả, minh bạch mà còn góp phần làm sâu sắc thêm mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân trong môi trường trực tuyến. Khi người dân có thể tra cứu thông tin chính sách, thực hiện thủ tục hành chính, phản ánh kiến nghị, tham gia giám sát qua nền tảng số, niềm tin đối với hệ thống chính trị được tăng cường thực chất. Đó là cách mà “thế trận số” trực tiếp nuôi dưỡng “thế trận lòng dân”.

Bồi đắp nền tảng để củng cố niềm tin, bảo vệ Đảng, giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số

Thứ nhất, phát triển hệ thống hạ tầng công nghệ, nền tảng dữ liệu vững chắc là nền móng của “thế trận số”

Để tạo dựng “thế trận số” vững chắc, trước hết cần hoàn thiện hệ thống hạ tầng công nghệ và nền tảng dữ liệu quốc gia. Đây là “trận địa mới” của Đảng, Nhà nước trong thời đại mới. Cần tập trung xây dựng, phát triển đồng bộ các trung tâm dữ liệu quốc gia, nền tảng điện toán đám mây, hệ thống phân tích dữ liệu lớn, ứng dụng trí tuệ nhân tạo để phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, giám sát, dự báo và định hướng dư luận xã hội. Dữ liệu phải được xem là “nguồn lực chiến lược”, được quản trị thống nhất, an toàn và minh bạch. Bên cạnh đó, việc ban hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn kết nối liên thông dữ liệu giữa các bộ, ngành, địa phương là yêu cầu cấp thiết, đảm bảo toàn bộ hệ thống chính trị có thể vận hành như một thể thống nhất trên không gian số. Song song với việc phát triển hạ tầng, vấn đề an ninh mạng và chủ quyền số phải được đặt ở vị trí đặc biệt quan trọng. Bất kỳ sự lơ là nào trong bảo mật thông tin đều có thể trở thành “kẽ hở” để các thế lực thù địch lợi dụng chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng. Vì vậy, cần củng cố năng lực quản trị rủi ro số, xây dựng lực lượng chuyên trách an ninh mạng có bản lĩnh chính trị, kỹ thuật cao, gắn liền với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong không gian mạng.

Thứ hai, xây dựng và củng cố văn hóa số là nền tảng tinh thần của “thế trận lòng dân”

Chiến lược phát triển quốc gia số của Việt Nam là lấy con người làm trung tâm, lấy văn hóa và lòng dân làm nền tảng, lấy niềm tin làm sức mạnh. Xây dựng văn hóa số là điều kiện tiên quyết để giữ vững niềm tin của Nhân dân, lan tỏa giá trị tích cực và củng cố nền tảng tư tưởng của Đảng trong không gian mạng. Mặt khác, quá trình chuyển đổi số cũng đặt ra yêu cầu xây dựng và duy trì “văn hóa số” trong toàn hệ thống chính trị. Bởi vậy, việc xây dựng và duy trì văn hóa số trong hệ thống chính trị chính là nền tảng tinh thần của “thế trận lòng dân”. Văn hóa số không chỉ là ý thức tuân thủ pháp luật, đạo đức và ứng xử văn minh trên không gian mạng, mà còn là biểu hiện của lòng trung thành, ý chí cách mạng, niềm tin vào Đảng và chế độ trong kỷ nguyên công nghệ. Mỗi cán bộ, đảng viên khi tham gia không gian mạng phải là một “hạt nhân tích cực”, chủ động lan tỏa giá trị chân, thiện, mỹ, phản bác các thông tin sai trái, xấu độc; đồng thời thể hiện bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng và tinh thần nêu gương. Xây dựng văn hóa số không phải là khẩu hiệu, mà là sự chuyển hóa từ nhận thức đến hành vi, từ thói quen đến trách nhiệm, để mỗi tổ chức Đảng, mỗi đơn vị, mỗi con người trở thành một “pháo đài tư tưởng” trong không gian mạng.

Thứ ba, xây dựng các “Đảng bộ, chi bộ số” để các tổ chức Đảng thành các “pháo đài” bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Một trong những yêu cầu quan trọng của xây dựng “thế trận số” là phát triển Đảng bộ số, chi bộ số - nơi công nghệ được ứng dụng để đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng. Đây là bước phát triển tất yếu nhằm hiện đại hóa công tác Đảng, bảo đảm tính kết nối, minh bạch, đồng bộ và kịp thời trong mọi hoạt động. Việc ứng dụng công nghệ trong công tác Đảng không chỉ giúp quản lý đảng viên, hồ sơ, sinh hoạt trực tuyến, học tập nghị quyết một cách hiệu quả mà còn tạo ra môi trường dân chủ, công khai, minh bạch, từ đó, hình thành môi trường làm việc gắn kết giữa nhiệm vụ chuyên môn và công tác tư tưởng, giữa mục tiêu kinh doanh với mục tiêu chính trị. Bên cạnh đó, các phần mềm quản trị đảng viên, hệ thống thông tin nội bộ, cơ sở dữ liệu về công tác tư tưởng nếu được vận hành đồng bộ sẽ giúp cấp ủy nắm bắt kịp thời tình hình, dự báo xu hướng, định hướng dư luận xã hội và củng cố niềm tin trong Đảng. Mô hình Đảng bộ số không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà còn là biểu hiện cụ thể của tư duy đổi mới: Đưa công nghệ phục vụ tư tưởng, đưa dữ liệu phục vụ niềm tin. Trong quá trình đó, mỗi đảng viên cũng cần không ngừng tự trau dồi tri thức, rèn luyện bản lĩnh chính trị, nâng cao năng lực tư duy phản biện và khả năng nhận diện thông tin xấu độc. Chỉ khi từng đảng viên tự “miễn dịch” với các quan điểm sai trái, thù địch, kiên định lập trường, vững vàng trước mọi tác động tiêu cực của không gian mạng, họ mới thật sự trở thành những chiến sĩ tiên phong trên mặt trận đấu tranh tư tưởng của Đảng, góp phần củng cố “pháo đài tư tưởng số” vững chắc. Đó chính là nền tảng để xây dựng tổ chức Đảng vững mạnh toàn diện cả về tư tưởng, tổ chức và hành động trong kỷ nguyên số.

Thứ tư, củng cố năng lực đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên là hạt nhân lan tỏa “thế trận số”

Xây dựng “thế trận số” không thể chỉ dừng ở công nghệ, vì vậy việc bồi dưỡng năng lực số và tư duy chính trị số cho cán bộ, đảng viên vẫn là nhiệm vụ trọng tâm. Trong công tác tuyên truyền, cần củng cố và phát triển đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên số - những “chiến sĩ tiên phong” trên mặt trận tư tưởng trong môi trường không gian mạng. Cần xây dựng chiến lược đào tạo đội ngũ này không chỉ am hiểu lý luận, có bản lĩnh chính trị vững vàng mà còn phải thông thạo kỹ năng số. Mỗi tuyên truyền viên không chỉ là người truyền đạt nghị quyết, mà còn là “người kiến tạo nội dung số”, làm chủ các nền tảng truyền thông số, biết sử dụng mạng xã hội, báo điện tử, podcast, video clip, infographics… để lan tỏa thông tin tích cực, nhân văn, đúng định hướng. Công tác đào tạo đội ngũ này phải được thực hiện thường xuyên, bài bản để hình thành mạng lưới tuyên truyền viên số trong mỗi đơn vị, nơi mỗi người đều có thể trở thành một “chiến sĩ tư tưởng” góp phần tạo nên “hệ thống phòng thủ mềm” trong không gian số.

Để “thế trận số” gắn kết bền chặt với “thế trận lòng dân”, cần ba yếu tố đồng bộ: hạ tầng vững, con người mạnh, văn hóa dẫn đường. Hạ tầng là công cụ, con người là chủ thể, còn văn hóa với cốt lõi là niềm tin, chính là sức mạnh kết dính. Khi ba yếu tố này hòa quyện, chuyển đổi số không chỉ là cải tiến kỹ thuật, mà là quá trình chuyển hóa về tư duy, là sự đổi mới căn bản trong cách Đảng gắn bó với dân, lãnh đạo bằng tri thức, thuyết phục bằng niềm tin. Xây dựng “thế trận số” gắn với “thế trận lòng dân” là một chiến lược chính trị, tư tưởng mang tầm dài hạn, phản ánh tư duy đổi mới của Đảng trong kỷ nguyên số.

Trong bối cảnh thế giới và trong nước có nhiều biến động phức tạp, nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch ngày càng trở nên cấp thiết, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt và đồng lòng của cả hệ thống chính trị và toàn dân. Sức mạnh to lớn ấy được hun đúc, kết tinh từ lòng yêu nước, niềm tin sắt son của Nhân dân vào Đảng, vào chế độ; được thể hiện sinh động qua việc xây dựng và củng cố “thế trận lòng dân” vững chắc, làm nền tảng để giữ gìn ổn định chính trị, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Phát huy vai trò của Nhân dân trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, mà còn là trách nhiệm thiêng liêng, cao cả của mỗi cán bộ, đảng viên, của từng cơ quan báo chí, mỗi tổ chức, đơn vị và từng người dân. Mỗi người, trên cương vị, lĩnh vực công tác của mình, đều cần tích cực góp phần xây dựng không gian mạng trong sạch, lành mạnh, củng cố niềm tin xã hội, lan tỏa những giá trị chân - thiện - mỹ, kiên quyết đấu tranh với thông tin xấu độc, quan điểm sai trái, thù địch.

Trên tinh thần đó, mỗi cơ quan, đơn vị, địa phương phải được xem như một “pháo đài” vững chắc; mỗi cán bộ, đảng viên là một “chiến sĩ”; mỗi người dân là một “dân quân tự vệ” trên mặt trận tư tưởng. Khi các tổ chức Đảng, cơ quan, đơn vị đều trở thành những “pháo đài số” kiên cố, được bảo vệ bởi “thế trận lòng dân” vững bền, thì đó chính là tường thành vững chắc nhất để bảo vệ Đảng, Nhà nước và chế độ. Đó cũng là tiền đề quan trọng để đất nước giữ vững ổn định chính trị, tăng cường đồng thuận xã hội, phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên số - kỷ nguyên mà niềm tin, tri thức và ý chí của Nhân dân là nguồn sức mạnh nội sinh to lớn nhất.