Đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, hướng tới thịnh vượng và hùng cường, hiện thực hóa mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” trên nền tảng tâm thế, vị thế, tư duy và cách tiếp cận mới về đối ngoại và hội nhập quốc tế, qua đó từng bước thực hiện mục tiêu chiến lược đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao.
Trong quá trình đổi mới và phát triển đất nước, Đảng và Nhà nước ta kiên định thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; chủ trương đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ đối ngoại; xác định Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế. Trên cơ sở đó, Việt Nam chủ động, tích cực hội nhập quốc tế một cách toàn diện, sâu rộng và hiệu quả, bảo đảm lợi ích quốc gia, dân tộc. Đường lối đối ngoại đúng đắn này đã góp phần quan trọng giữ vững môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển, củng cố niềm tin của cộng đồng quốc tế, đồng thời không ngừng nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trong khu vực và trên thế giới.
Xuất phát từ thế và lực mới của đất nước trong cục diện thế giới đang biến đổi sâu sắc, nhằm đưa hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế lên tầm cao mới, thực chất và hiệu quả hơn, ngày 24/01/2025, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới (Nghị quyết số 59-NQ/TW). Đây được coi là một “quyết sách đột phá”, đánh dấu bước ngoặt mang tính lịch sử trong tiến trình hội nhập của đất nước, khi hội nhập quốc tế được xác định là động lực quan trọng đưa Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Theo tinh thần Nghị quyết, hội nhập quốc tế chuyển mạnh từ tiếp nhận sang đóng góp, từ hội nhập sâu rộng sang hội nhập đầy đủ, từ vị thế một quốc gia đi sau sang trạng thái chủ động vươn lên, tiên phong trong những lĩnh vực mới. Trong đó, hội nhập kinh tế quốc tế giữ vai trò trung tâm và tiên phong trong việc huy động hiệu quả các nguồn lực, tri thức và kinh nghiệm quốc tế; đồng thời nắm bắt, thích ứng kịp thời với các xu thế toàn cầu quan trọng, phục vụ phát triển nhanh, bền vững gắn với bảo vệ Tổ quốc. Trên cơ sở đó, nền kinh tế được định hướng chủ động, tích cực hội nhập quốc tế một cách đồng bộ, toàn diện, sâu rộng và hiệu quả, nhằm phát huy tối đa tiềm năng, thế và lực mới của đất nước. Nghị quyết số 59-NQ/TW vì vậy trở thành kim chỉ nam cho công cuộc hội nhập quốc tế của Việt Nam, góp phần khẳng định bản sắc, vị thế và tiếng nói của Việt Nam trên trường quốc tế.
Công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế trong lĩnh vực tiền tệ - ngân hàng giữ vai trò đặc biệt quan trọng, góp phần thu hút hiệu quả các dòng vốn quốc tế, mở rộng kết nối với thị trường tài chính toàn cầu, thúc đẩy phát triển môi trường dịch vụ tài chính, ngân hàng hiện đại. Thông qua đó, thị trường tiền tệ được phát triển theo chiều sâu, vận hành hiệu quả và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế, qua đó hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững, duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an ninh tài chính - tiền tệ và lợi ích quốc gia, đồng thời kiến tạo môi trường hợp tác hòa bình, ổn định để cùng phát triển.
Nhận thức rõ đối ngoại và hội nhập quốc tế trong kỷ nguyên mới là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên” cần được triển khai quyết liệt, trong năm 2025, NHNN đã quan tâm, chỉ đạo sát sao công tác nghiên cứu, tham mưu chính sách về hội nhập quốc tế, bảo đảm phù hợp với diễn biến và bối cảnh mới. Đây được xác định là nhiệm vụ quan trọng, góp phần thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ này, công tác quán triệt, tuyên truyền, phổ biến nhằm nâng cao nhận thức của các cấp ủy, tổ chức Đảng về Nghị quyết số 59-NQ/TW; Nghị quyết số 153/NQ-CP ngày 31/5/2025 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 59-NQ/TW; cùng các văn bản của Đảng và Nhà nước về hội nhập quốc tế đã được triển khai nghiêm túc, đồng bộ. Trên cơ sở đó, NHNN đã tích cực lồng ghép các nội dung của Nghị quyết số 59-NQ/TW vào hệ thống văn bản chỉ đạo, kế hoạch hành động, kế hoạch công tác, nhiệm vụ trọng tâm và định hướng đối ngoại hằng năm.
Đặc biệt, NHNN đã ban hành Quyết định số 2971/QĐ-NHNN ngày 11/8/2025 về Kế hoạch triển khai Nghị quyết số 153/NQ-CP và Quyết định số 112/QĐ-TTg ngày 19/6/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt định hướng tham gia các hiệp định thương mại tự do (FTA) đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2035, qua đó cụ thể hóa các nhiệm vụ trọng tâm theo yêu cầu hội nhập quốc tế trong lĩnh vực tiền tệ - ngân hàng.
Trong bối cảnh kinh tế quốc tế năm 2025 tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường và khó dự báo, với nhiều khó khăn, thách thức đan xen, trật tự kinh tế thế giới mới đang trong quá trình định hình và điều chỉnh, đặt ra thách thức ngày càng lớn đối với các mô hình hợp tác và cơ chế quản trị truyền thống, trong khi hệ thống đa phương đứng trước những sức ép nghiêm trọng. Bên cạnh đó, diễn biến địa chính trị phức tạp, cạnh tranh và đối đầu chiến lược giữa các nước lớn gia tăng trên hầu hết các lĩnh vực; xu hướng tập hợp lực lượng, gia tăng các rào cản thương mại, cùng với những biến động về tiền tệ và thanh toán quốc tế xuất hiện ngày càng nhiều, đã và đang tác động bất lợi đến các nền kinh tế nhỏ, có độ mở lớn như Việt Nam. Bám sát đường lối, chủ trương hội nhập quốc tế mới của Đảng và Chính phủ, với cách tiếp cận chủ động, linh hoạt và mềm dẻo, NHNN đã thúc đẩy hiệu quả, toàn diện các kênh đối ngoại và hội nhập quốc tế trên cả bình diện đa phương, song phương cũng như trong hợp tác với các tổ chức tài chính, tiền tệ, ngân hàng quốc tế. Những kết quả đạt được là đáng ghi nhận, bảo đảm không phát sinh các rủi ro hay biến động bất ngờ có thể ảnh hưởng đến an ninh tài chính - tiền tệ và an toàn hệ thống trước các tác động từ bên ngoài. Đây là tiền đề quan trọng để NHNN điều hành chính sách tiền tệ một cách chủ động, linh hoạt và hiệu quả, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, tạo môi trường thuận lợi thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đồng thời tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống ngân hàng. Trên cơ sở đó, năng lực chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài tiếp tục được nâng cao, nội lực được củng cố gắn với khai thác hiệu quả các nguồn lực bên ngoài, qua đó từng bước củng cố nền tảng độc lập, tự chủ của nền kinh tế trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng.
1. Hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế trong lĩnh vực ngân hàng được triển khai ngày càng thực chất, đi vào chiều sâu và phát triển ở tầm cao mới
NHNN luôn chủ động tham gia, tích cực đóng góp một cách thực chất, hiệu quả trong khuôn khổ các thể chế đa phương khu vực và toàn cầu cũng như thể hiện vai trò tích cực trong xây dựng, định hình các thể chế đa phương
Trên cương vị đại diện cho Chính phủ Việt Nam tại các tổ chức tài chính, tiền tệ, quốc tế (Quỹ Tiền tệ Quốc tế - IMF, Ngân hàng Thế giới - WB, Ngân hàng Phát triển châu Á - ADB, Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạ tầng châu Á - AIIB, Ngân hàng Thanh toán Quốc tế - BIS, Ngân hàng Đầu tư Quốc tế - IIB, Ngân hàng Hợp tác Kinh tế Quốc tế - IBEC), trong thời gian qua, NHNN đã tham mưu kịp thời và hiệu quả cho Chính phủ trong việc thực hiện vai trò đại diện, qua đó góp phần nâng cao chất lượng tham gia của Việt Nam tại các thể chế tài chính - tiền tệ khu vực và toàn cầu; hỗ trợ xây dựng và triển khai chiến lược hội nhập trong lĩnh vực tài chính - tiền tệ; đồng thời từng bước nâng cao vị thế của Việt Nam tại các diễn đàn, các tổ chức tiền tệ, ngân hàng quốc tế, đáp ứng yêu cầu hội nhập theo các chỉ đạo của Đảng và Chính phủ.
Với IMF, NHNN tích cực tham gia các phiên thảo luận, phối hợp cùng các nước trong Nhóm Đông Nam Á (SEAVG) xây dựng lập trường chung về các nội dung cải cách thể chế IMF, cơ chế phân bổ nguồn lực và định hướng hỗ trợ kỹ thuật. Bên cạnh đó, NHNN thường xuyên trao đổi, đề nghị IMF tăng cường hỗ trợ các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam, thông qua: (i) Phân tích và dự báo kinh tế vĩ mô chuyên sâu, chia sẻ kinh nghiệm điều hành chính sách; (ii) Đánh giá tác động tổng thể của các công cụ chính sách; (iii) Nâng cao chất lượng thống kê - một trong những trụ cột giám sát kinh tế toàn cầu của IMF. NHNN đã huy động và triển khai được nhiều đợt hỗ trợ kỹ thuật (cả trực tiếp và trực tuyến) từ IMF, tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên của NHNN liên quan đến hoạch định, thực thi chính sách tiền tệ, thống kê tiền tệ - tài chính, thống kê khu vực đối ngoại, thanh tra, giám sát ngân hàng, phòng chống rửa tiền… Hằng năm, NHNN đã làm đầu mối điều phối chương trình làm việc của Đoàn Điều phối IV IMF tại Việt Nam, với các phiên trao đổi đa ngành về tình hình kinh tế vĩ mô, thị trường tài chính, điều hành chính sách tiền tệ - tài khóa và khuyến nghị cải cách phù hợp với điều kiện thực tiễn trong nước.
Với WB và ADB, NHNN đã tham gia một cách chủ động, tích cực vào các tổ chức tài chính quốc tế này nhằm khai thác tối đa các nguồn vốn, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, đồng thời bảo đảm an ninh tài chính và chủ quyền quốc gia. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh nhu cầu vốn cho phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam ngày càng lớn, nhất là để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao trong giai đoạn tới.
Với AIIB, NHNN với tư cách là đại diện của Việt Nam, đã và đang khẳng định vai trò là thành viên sáng lập tích cực, chủ động và có trách nhiệm. Thông qua việc tham gia trực tiếp vào các cơ chế quản trị của AIIB như Hội đồng Thống đốc và Ban Giám đốc, với vai trò Cố vấn cho Giám đốc Nhóm nước, NHNN tích cực đóng góp ý kiến, tham gia thảo luận chính sách và thực hiện giám sát hoạt động của AIIB. Mục tiêu xuyên suốt của sự tham gia này là bảo đảm AIIB tuân thủ đầy đủ tôn chỉ phát triển cơ sở hạ tầng bền vững, chất lượng cao, đồng thời duy trì các tiêu chuẩn cao về quản trị, tài chính và môi trường. Qua đó, NHNN vừa góp phần định hướng hoạt động của một định chế tài chính đa phương quan trọng, vừa chủ động bảo vệ và thúc đẩy các lợi ích chiến lược của Việt Nam trong khuôn khổ hợp tác đa phương.
Với BIS và các cơ chế hợp tác liên quan, NHNN đã duy trì sự tham gia chủ động, nghiêm túc và có trách nhiệm trong toàn bộ các hoạt động của tổ chức này; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của một thành viên BIS, bao gồm tham gia các kỳ họp, hội nghị thường niên và các diễn đàn chuyên môn theo quy định, đồng thời tuân thủ các cam kết về phối hợp chính sách và chia sẻ thông tin trong khuôn khổ BIS. Bên cạnh đó, NHNN tích cực cử lãnh đạo và cán bộ tham gia, đóng góp ý kiến tại các diễn đàn cấp cao, các nhóm công tác và chương trình nghiên cứu của BIS, tập trung vào các lĩnh vực trọng tâm như ổn định tài chính, an toàn hệ thống ngân hàng, thanh toán bù trừ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng. Thông qua việc tham gia thực chất và có chiều sâu vào các hoạt động của BIS, NHNN từng bước nâng cao năng lực phân tích, cập nhật kịp thời các xu hướng, chuẩn mực và thông lệ quốc tế tiên tiến, phục vụ hiệu quả công tác điều hành chính sách tiền tệ và bảo đảm an toàn hệ thống.
Trong hợp tác song phương, NHNN tăng cường thúc đẩy quan hệ tiền tệ - ngân hàng với các nước láng giềng, các nước lớn, các nước Đông Nam Á và các đối tác quan trọng khác đi vào chiều sâu, thực chất, ổn định, bền vững lâu dài
NHNN chú trọng củng cố mối quan hệ với các nước láng giềng, truyền thống thông qua việc triển khai hiệu quả và thực chất mối quan hệ với các ngân hàng trung ương (NHTW), cơ quan quản lý tiền tệ, cơ quan quản lý giám sát ngân hàng và các đối tác truyền thống như Trung Quốc, Lào, Campuchia, “tạo thế đan xen lợi ích” và “tăng độ tin cậy” thông qua kiến tạo và thúc đẩy các sáng kiến về kết nối thanh toán xuyên biên giới, sử dụng đồng bản tệ trong thanh toán, đổi mới tài chính, trao đổi thông tin và hợp tác thanh tra giám sát ngân hàng. Hợp tác giữa NHNN với NHTW các nước láng giềng được duy trì và phát triển thông qua các Bản ghi nhớ về hợp tác trên nhiều lĩnh vực mà hai bên cùng quan tâm như hỗ trợ kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm về nghiệp vụ NHTW, trao đổi thông tin thanh tra, giám sát ngân hàng, đổi mới tài chính, thanh toán, phòng chống rửa tiền...; cơ chế hội đàm song phương cấp Thống đốc và nhóm công tác cấp Phó Thống đốc thường niên luân phiên.
Đối với các nước Đông Nam Á, bên cạnh các đối tác truyền thống quan trọng như Campuchia và Lào, NHNN ngày càng thúc đẩy hợp tác với các nước khác trong khu vực Đông Nam Á như Thái Lan, Singapore, Malaysia, Indonesia…
Trong quan hệ với các nước đối tác lớn (Mỹ và Nga), NHNN mềm dẻo, linh hoạt xử lý cân bằng, hài hòa mối quan hệ với các nước đối tác lớn, đảm bảo lợi ích quốc gia, dân tộc. Theo đó, NHNN tiếp tục duy trì và phát triển các kênh hợp tác thực chất, hiệu quả, với nhiều hình thức và nội dung hợp tác ngày càng đa dạng, bắt kịp các diễn biến mới, đáp ứng nhu cầu của các bên. NHNN đã thiết lập kênh đối thoại chính sách thường xuyên với các nước đối tác để khai thác và phát triển các lĩnh vực hợp tác tiềm năng, các nguồn lực hỗ trợ kỹ thuật, tư vấn chính sách kịp thời cho ngành Ngân hàng.
NHNN triển khai hiệu quả các điều ước, thỏa thuận, cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên hoặc tham gia thúc đẩy; xây dựng và hoàn thiện khung khổ pháp lý, cơ chế triển khai trong nước phù hợp để đáp ứng việc thực hiện các cam kết và nghĩa vụ quốc tế
NHNN luôn chú trọng công tác thực thi các điều ước, thỏa thuận, cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên nhằm đảm bảo thực hiện nghiêm túc các quyền, nghĩa vụ và nội dung cam kết với chất lượng, hiệu quả cao nhất. Trong quá trình thực thi cam kết tại các FTA, NHNN luôn hướng tới mục tiêu áp dụng các chuẩn mực cao hơn, được quốc tế công nhận trong lĩnh vực ngân hàng nhằm nâng cao tiêu chuẩn, năng lực cạnh tranh của hệ thống tổ chức tín dụng trong nước; hoàn thiện và đổi mới khuôn khổ pháp lý về điều hành chính sách tiền tệ theo hướng chủ động, dẫn dắt thị trường, linh hoạt và đảm bảo mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô.
NHNN chú trọng công tác thực thi hiệu quả các cam kết quốc tế thông qua việc xây dựng và ban hành kế hoạch thực hiện các FTA như: Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh (UKVFTA)... nhằm tận dụng tối đa các cơ hội và hạn chế đến mức tổi thiểu các thách thức từ các FTA. Đây là cơ sở để NHNN triển khai bài bản, đồng bộ và hiệu quả các nhiệm vụ của Ngành, góp phần tận dụng tối đa các cơ hội và hạn chế đến mức tối thiểu thách thức của các FTA trong hoạt động của các tổ chức tín dụng nói riêng và Việt Nam nói chung. Quá trình thực hiện cam kết quốc tế trong khuôn khổ các FTA, NHNN luôn chú trọng công tác điều hành chính sách tiền tệ để góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và duy trì lạm phát ổn định ở mức hợp lý (một con số), tạo môi trường thuận lợi thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, ổn định các hoạt động trên thị trường tiền tệ, ngoại hối, duy trì tác động tích cực từ FTA và hạn chế các tác động tiêu cực. Tới nay, quá trình hội nhập thông qua việc tham gia các FTA được thực hiện một cách chặt chẽ, phù hợp với chủ trương của Đảng và Nhà nước, đảm bảo tối đa lợi ích quốc gia.
Bên cạnh đó, NHNN không ngừng hoàn thiện khuôn khổ pháp lý trong nước theo hướng thực thi đầy đủ các cam kết quốc tế nhằm định hướng hoạt động của ngành Ngân hàng theo đúng lộ trình hội nhập đa phương của Việt Nam. Đến nay, toàn bộ các cam kết liên quan đến lĩnh vực ngân hàng trong khuôn khổ Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và các FTA đều đã được nội luật hóa. Công tác rà soát cam kết quốc tế thời gian qua đã góp phần tích cực hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp của ngành Ngân hàng theo hướng phù hợp với các Điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; tránh tối đa các rủi ro kiện tụng do vi phạm cam kết quốc tế.
NHNN tích cực huy động nguồn lực hỗ trợ Việt Nam ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo
Với vai trò là cơ quan đại diện của Việt Nam tại các tổ chức tài chính - tiền tệ quốc tế, NHNN đã tích cực huy động, kết nối các nguồn lực quốc tế nhằm hỗ trợ Việt Nam ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường, thúc đẩy chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Thời gian qua, NHNN đã khẳng định rõ nét vai trò cầu nối hiệu quả giữa Chính phủ, cộng đồng doanh nghiệp với các ngân hàng phát triển quốc tế và các nhà đầu tư nước ngoài.
Thông qua việc triển khai hiệu quả các kênh đối thoại chính sách giữa Chính phủ Việt Nam và các tổ chức tài chính quốc tế, như Diễn đàn Doanh nghiệp và Nhóm Công tác Ngân hàng, NHNN đã góp phần tháo gỡ các vướng mắc, khó khăn, khơi thông và định hướng dòng vốn quốc tế phù hợp với mục tiêu, ưu tiên trong chiến lược, kế hoạch và chương trình phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực phát triển bền vững, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, qua đó bảo đảm hiệu quả hỗ trợ ở mức cao nhất.
NHNN cũng phát huy vai trò chủ động trong hợp tác ứng phó với biến đổi khí hậu thông qua định hướng phát triển ngân hàng xanh, ngân hàng bền vững, hướng dòng vốn vào các mục tiêu phát triển bền vững trong bối cảnh các tổ chức tài chính quốc tế đang dần thay đổi chiến lược tài trợ theo hướng gắn nhiều hơn với tài trợ khí hậu, tài trợ xanh. Bên cạnh đó, bối cảnh hội nhập sâu rộng đặt ra yêu cầu tăng cường năng lực cho hệ thống ngân hàng. Nhiều chương trình, dự án hỗ trợ kỹ thuật quan trọng và cấp thiết cho ngành Ngân hàng đã được NHNN huy động, triển khai, tập trung vào các lĩnh vực: Ngân hàng xanh, tín dụng xanh, công nghệ tài chính (Fintech), ngân hàng số. NHNN đã tích cực làm việc với các đối tác WB, ADB, Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), Cơ quan phát triển Pháp (AFD)... nhằm huy động và tiếp nhận các nguồn lực hỗ trợ Chính phủ thực hiện các mục tiêu tăng trưởng xanh, tài chính xanh. Bên cạnh đó, để triển khai thực hiện Tuyên bố chính trị thiết lập quan hệ đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP), NHNN đã làm việc với các đối tác, tổ chức quốc tế nhằm trao đổi về định hướng chính sách của NHNN liên quan đến việc tiếp nhận nguồn lực hỗ trợ Việt Nam thực hiện chuyển đổi năng lượng. Các hỗ trợ này có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng cường năng lực của Ngành trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hóa cũng như trong xu thế phát triển nhanh và mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư (CMCN 4.0).
Đối với lĩnh vực ngân hàng, NHNN tích cực huy động nguồn hỗ trợ kỹ thuật của các tổ chức như IFC, ADB, các đối tác song phương, Nhóm công tác ngân hàng để hỗ trợ các ngân hàng thương mại đẩy mạnh thực hiện đánh giá rủi ro môi trường và xã hội, tăng cường năng lực cho cán bộ và nâng cao nhận thức tới các doanh nghiệp về tài chính khí hậu, rủi ro khí hậu, tài chính số. NHNN đang tiếp tục làm việc với các đối tác để xem xét việc xây dựng và triển khai một số các hoạt động hỗ trợ kỹ thuật nhằm thực hiện các nhiệm vụ NHNN được giao liên quan đến việc đánh giá rủi ro khí hậu cho khu vực ngân hàng, vai trò của NHTW nói riêng và ngành Ngân hàng nói chung trong việc phát triển thị trường các-bon...
Ngoài ra, NHNN cũng tích cực tham gia các hội nghị, hội thảo chuyên môn và mạng lưới hợp tác quốc tế do BIS và IMF tổ chức. Với BIS, NHNN tập trung vào các nội dung về đổi mới sáng tạo tài chính, trí tuệ nhân tạo, hạ tầng tài chính số, quản trị dữ liệu, thanh toán và thanh toán xuyên biên giới thông qua các phiên họp toàn thể Thống đốc, hội thảo của Trung tâm Đổi mới sáng tạo BIS (BISIH), các nhóm quan sát viên và biệt phái cán bộ. Với IMF, NHNN chủ yếu tham gia các chương trình đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật về Fintech, ngân hàng số, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox), quản lý rủi ro và xây dựng chính sách, góp phần nâng cao năng lực thể chế và phục vụ quá trình chuyển đổi số ngành Ngân hàng.
NHNN tích cực tham gia triển khai hiệu quả Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025, xây dựng Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, nỗ lực vươn lên, đóng vai trò nòng cốt, dẫn dắt trong ASEAN phù hợp với điều kiện cụ thể, thế và lực mới của Việt Nam
Trong khuôn khổ hợp tác ASEAN, NHNN luôn thể hiện vai trò nòng cốt, tích cực dẫn dắt tiến trình hợp tác tài chính - ngân hàng trong khu vực. Nhờ đó, vai trò và vị thế của NHNN trong hợp tác ngân hàng khu vực ASEAN đã có sự chuyển biến rõ nét theo thời gian, từ chỗ còn tồn tại những khoảng cách nhất định so với các nước thành viên, đến nay NHNN đã và đang đảm nhiệm vai trò quan trọng trong tiến trình hội nhập ngân hàng trong cộng đồng ASEAN.
NHNN ngày càng khẳng định tiếng nói có uy tín tại các Nhóm Công tác ngân hàng ASEAN, thể hiện rõ vai trò nòng cốt, dẫn dắt thông qua việc chủ động đề xuất, xây dựng và chủ trì triển khai nhiều sáng kiến hợp tác thiết thực, có ý nghĩa, gắn với các hoạt động của NHTW, trên tinh thần trách nhiệm cao và đóng góp thực chất cho tiến trình hợp tác chung của khu vực.
Với phương châm coi mối quan hệ hợp tác trong ASEAN là trọng tâm, nòng cốt trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế ngành Ngân hàng, NHNN đã đề xuất và phối hợp triển khai nhiều sáng kiến hợp tác thiết thực liên quan tới các hoạt động của NHTW, đảm bảo phát huy tối đa lợi ích, hiệu quả từ các sáng kiến hợp tác. Kết quả đáng ghi nhận từ các sáng kiến hợp tác ngân hàng đã góp phần tăng cường tài chính toàn diện, thúc đẩy tự do hóa hơn nữa tài khoản vốn của các quốc gia ASEAN, tăng cường kết nối hệ thống thanh toán và thúc đẩy các luồng lưu chuyển vốn nội khối, hướng tới mục tiêu kết nối đa phương trong khối ASEAN, thông qua đó góp phần quan trọng hướng tới hoàn thành các mục tiêu về hội nhập tài chính - ngân hàng của khu vực ASEAN góp phần quan trọng vào việc hoàn thành Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) 2025.
Trên cương vị đồng chủ trì Ủy ban cấp cao về hội nhập ngân hàng ASEAN (SLC) nhiệm kỳ 2024 - 2026, đồng thời là thành viên các Nhóm Công tác về hợp tác ngân hàng ASEAN, NHNN đã chủ động, tích cực phối hợp với các nước thành viên tham gia xây dựng Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, cũng như xác định tầm nhìn và mục tiêu của AEC giai đoạn 2025 - 2030 trong bối cảnh mới, với những yêu cầu và nhiệm vụ trọng tâm phù hợp với Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Đây là cơ sở nền tảng quan trọng để xây dựng một cộng đồng ngân hàng ASEAN cùng phát triển, qua đó góp phần nâng cao vai trò, vị thế của Việt Nam trong tiến trình hội nhập tài chính - tiền tệ nói riêng và hội nhập, liên kết khu vực nói chung.
NHNN chủ động tham gia, ứng cử và đảm nhận trọng trách tại các cơ chế, diễn đàn đa phương
Trong thời gian qua, NHNN đã triển khai công tác lựa chọn, tiến cử và giới thiệu cán bộ một cách chủ động, bài bản, qua đó tạo điều kiện thuận lợi để cán bộ tham gia làm việc, tích lũy kinh nghiệm thực tiễn tại các tổ chức tài chính - tiền tệ quốc tế uy tín. NHNN đã cử cán bộ đảm nhiệm các vị trí đại diện tại IMF, WB, ADB; đồng thời cử cán bộ biệt phái làm việc, nghiên cứu và tư vấn tại Văn phòng khu vực châu Á và Trung tâm Đổi mới Sáng tạo tại Pháp của BIS, cũng như tại Văn phòng Nghiên cứu Kinh tế vĩ mô ASEAN+3 (AMRO).
Việc cử cán bộ trực tiếp làm việc, thực tập và biệt phái tại các tổ chức quốc tế thể hiện rõ sự chủ động của NHNN trong tiến trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, đồng thời khẳng định cam kết đóng góp tích cực, có trách nhiệm của Việt Nam vào các cơ chế, diễn đàn tài chính - tiền tệ toàn cầu. Thông qua quá trình công tác, đội ngũ cán bộ NHNN không chỉ góp phần nâng cao tiếng nói, vị thế và hình ảnh của Việt Nam trong cộng đồng tài chính quốc tế, mà còn tích lũy được kinh nghiệm thực tiễn, tiếp cận tri thức chuyên sâu cùng các chuẩn mực, thông lệ quốc tế tiên tiến. Trên cơ sở đó, các kết quả và kinh nghiệm thu được được vận dụng hiệu quả vào công tác tham mưu, xây dựng, hoạch định và điều hành chính sách, góp phần nâng cao năng lực quản lý, điều hành của NHNN trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng.
Bên cạnh đó, trong những năm qua, với sự tham gia chủ động và có trách nhiệm, NHNN thường xuyên được các tổ chức quốc tế tín nhiệm và tin tưởng giao phó đảm nhiệm các vị trí chủ chốt, quan trọng tại các tổ chức này. Trong đó, đáng chú ý phải kể đến nhiều vị trí cấp cao tại các tổ chức quốc tế mà Lãnh đạo NHNN đã và đang đảm nhận thời gian gần đây như: (i) Thống đốc NHNN đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Hội đồng tư vấn châu Á (ACC) thuộc BIS; (ii) Thành viên chính thức của Nhóm Tư vấn khu vực (RCG) châu Á thuộc Hội đồng Ổn định tài chính (FSB); (iii) Giám đốc Phụ khuyết và Giám đốc Nhóm nước tại AIIB; (iv) Đồng chủ trì Ủy ban cấp cao về hội nhập ngân hàng ASEAN (SLC) và các Nhóm công tác ASEAN.
NHNN chủ động đăng cai tổ chức các sự kiện đa phương quan trọng và thiết thực
NHNN thường xuyên chủ động đề xuất đăng cai tổ chức các sự kiện đa phương quan trọng và thiết thực nhằm thể hiện tinh thần trách nhiệm của Việt Nam trong các khuôn khổ hợp tác đa phương cũng như góp phần quảng bá hình ảnh Việt Nam với bạn bè quốc tế, trong đó có một số sự kiện nổi bật: (i) Phối hợp cùng với Bộ Tài chính đăng cai tổ chức nhiều sự kiện cấp cao về hợp tác ngân hàng - tài chính ASEAN trên cương vị chủ trì tiến trình hợp tác tài chính - tiền tệ ASEAN để lại ấn tượng tốt đẹp với các thành viên ASEAN về hình ảnh một Việt Nam có trách nhiệm và đóng góp tích cực cho tiến trình hội nhập ngân hàng khu vực;
(ii) Đăng cai tổ chức thành công các sự kiện quan trọng của SEACEN như Hội nghị Hội đồng Thống đốc (BOG) và Hội nghị Ủy ban điều hành SEACEN (EXCO); thảo luận, phê duyệt nhiều nội dung quan trọng về kế hoạch và chiến lược hoạt động của SEACEN cũng như các vấn đề đang được các NHTW quan tâm như ổn định tài chính vĩ mô, quản lý dòng vốn và thách thức đối với các nền kinh tế mới nổi; (iii) Phối hợp với BIS đồng tổ chức Hội nghị cấp cao về Quản lý dự trữ tại Hà Nội, thu hút nhiều đại biểu đến từ các NHTW, cơ quan quản lý tiền tệ, các diễn giả quốc tế và lãnh đạo BIS, Văn phòng BIS tại Hồng Kông. Các Hội nghị này tập trung thảo luận những vấn đề học thuật, kinh nghiệm thực tiễn, xu thế mới và thách thức đặt ra đối với công tác quản lý dự trữ ngoại hối trong bối cảnh tài chính vĩ mô có nhiều biến động, đồng thời tăng cường kết nối, trao đổi, tiếp thu thông tin hữu ích phục vụ công tác quản lý dự trữ ngoại hối của NHNN; (iv) Đăng cai tổ chức và cùng với NHTW Indonesia đồng chủ trì thành công Hội nghị Ủy ban cấp cao về hội nhập ngân hàng ASEAN (SLC), đây là kênh điều phối hợp tác ASEAN ở cấp Phó Thống đốc NHTW nhằm thúc đẩy hội nhập tài chính - ngân hàng và thực hiện các mục tiêu của AEC, trong đó trọng tâm là các vấn đề liên quan đến chức năng của NHTW như hội nhập ngân hàng, tự do hóa tài khoản vốn, hệ thống thanh toán bù trừ, tài chính toàn diện, tự do hóa dịch vụ tài chính, tăng cường năng lực cán bộ NHTW; (v) Đăng cai tổ chức Hội nghị thường niên Ngân hàng Đầu tư Quốc tế tại Phú Quốc nhân dịp kỷ niệm 55 năm thành lập Ngân hàng, đây là lần đầu tiên trong vòng mười năm qua Việt Nam đăng cai tổ chức Hội nghị thường niên của Ngân hàng.
2. Tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế ngành Ngân hàng
Bước sang năm 2026, năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng với nhiều quyết sách quan trọng về đổi mới và phát triển kinh tế, trong bối cảnh tình hình thế giới được dự báo tiếp tục biến động nhanh chóng, phức tạp và khó lường, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gia tăng, hoạt động hội nhập quốc tế của ngành Ngân hàng sẽ phải đối mặt với nhiều nhiệm vụ khó khăn, phức tạp, thậm chí chưa từng có tiền lệ. Trước yêu cầu nhận diện đầy đủ các cơ hội và thách thức từ bên ngoài, cùng với đòi hỏi đổi mới toàn diện công tác hội nhập quốc tế trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, việc nâng cao hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế của ngành Ngân hàng nhằm đóng góp tích cực hơn nữa cho sự phát triển của Ngành và của nền kinh tế đòi hỏi sự quyết tâm cao và nỗ lực bền bỉ. Theo đó, cần chủ động biến thách thức thành cơ hội, đi trước, đón đầu các xu thế hội nhập mới, bảo đảm hội nhập thực chất, hiệu quả và an toàn. Trên cơ sở đó, công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế trong lĩnh vực ngân hàng cần tập trung vào các nội dung, nhiệm vụ trọng tâm sau:
Một là, triển khai hội nhập kinh tế quốc tế ngành Ngân hàng toàn diện, sâu rộng, đi đôi với giữ vững độc lập, tự chủ và tự cường quốc gia, đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, an ninh, an toàn hệ thống tài chính tiền tệ - ngân hàng.
Hai là, tham gia tích cực và chủ động trong xây dựng, đề xuất, kiến tạo các định hướng, giải pháp, sáng kiến khu vực, đồng thời chủ trì, dẫn dắt triển khai các cơ chế hợp tác về ngân hàng - tiền tệ tại khu vực và quốc tế.
Ba là, tiếp tục triển khai hiệu quả các FTA đã ký kết và ký kết, nâng cấp các FTA thế hệ mới, phù hợp với lộ trình mở cửa thị trường dịch vụ tài chính.
Bốn là, thực hiện tốt vai trò đại diện của Chính phủ tại các tổ chức tài chính, tiền tệ quốc tế mà NHNN được giao làm đại diện; nâng cao vị thế và tiếng nói của Việt Nam trong hệ thống tài chính tiền tệ quốc tế.
Năm là, tăng cường huy động và triển khai hiệu quả các thỏa thuận, bản ghi nhớ, chương trình hợp tác, chương trình, dự án, hỗ trợ tư vấn, tài chính và kỹ thuật, hoạt động đối thoại chính sách, đào tạo, chia sẻ kinh nghiệm, tăng cường năng lực do các đối tác quốc tế hỗ trợ lĩnh vực ngân hàng; bảo đảm phù hợp với các nhiệm vụ trọng tâm của ngành Ngân hàng nói riêng và của Việt Nam nói chung trong năm 2026, tập trung vào các lĩnh vực mới như chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, tài chính toàn diện, kinh tế tuần hoàn...
Đảng và Nhà nước đã xác định đất nước đang đứng trước cơ hội lớn để vươn mình, những thành quả của công cuộc đổi mới đã góp phần tích lũy động lực và tạo đà cho sự phát triển giai đoạn tiếp theo. Trong dòng chảy mạnh mẽ của hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế, với vai trò là “huyết mạch” của nền kinh tế, hệ thống ngân hàng tiếp tục chủ động, quyết đoán và năng động hội nhập cùng kinh tế thế giới, qua đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững, đưa đất nước tiến tới phồn thịnh trong kỷ nguyên mới.
Vũ Minh Châu
