Báo chí cách mạng Việt Nam trong 100 năm đồng hành cùng sự nghiệp vẻ vang của Đảng và dân tộc

Quang cảnh Hội thảo khoa học quốc gia “100 năm Báo chí cách mạng Việt Nam đồng hành cùng sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và dân tộc”.

Sự kiện do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chủ trì phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Hội Nhà báo Việt Nam; Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Báo Nhân Dân; Tạp chí Cộng sản; Thông tấn xã Việt Nam; Đài Truyền hình Việt Nam; Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật tổ chức nhân kỷ niệm 100 năm ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2025).

Tham dự Hội thảo có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Nguyễn Trọng Nghĩa, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; Nguyễn Xuân Thắng, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương.

Cùng dự có các đồng chí Ủy viên và nguyên Ủy viên Trung ương Đảng: Lại Xuân Môn, Phó Trưởng Ban thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; Nguyễn Văn Hùng, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Lê Quốc Minh, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; Hoàng Trung Dũng, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản; Huỳnh Thành Đạt, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; Hà Đăng, Nguyên Trưởng Ban Tư tưởng và Văn hóa Trung ương. Hội thảo còn có sự tham dự của hơn 400 đại biểu các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương.

Tập trung trao đổi, thảo luận làm sâu sắc hơn ý nghĩa khoa học và thực tiễn về sự kiện 100 năm Báo chí Cách mạng Việt Nam

Hội thảo khoa học quốc gia “100 năm Báo chí Cách mạng Việt Nam đồng hành cùng sự nghiệp vẻ vang của Đảng và dân tộc” được tổ chức nhằm khẳng định những đóng góp to lớn Báo chí Cách mạng Việt Nam đối với sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và dân tộc qua các chặng đường lịch sử.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội thảo, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư đánh giá, Hội thảo là sự kiện quan trọng, khởi đầu cho các hoạt động kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam.

Đồng chí Trần Cẩm Tú đánh giá, Hội thảo là sự kiện quan trọng, khởi đầu cho các hoạt động kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam

"Qua 100 năm xây dựng và phát triển, nền Báo chí Cách mạng Việt Nam đã có những bước phát triển mạnh mẽ cả về số lượng, chất lượng, chương trình, nội dung ấn phẩm, bước đầu đã làm chủ công nghệ truyền thông hiện đại. Nhiều cơ quan báo chí đã phát triển thành cơ quan báo chí đa phương tiện ngang tầm khu vực và thế giới, đội ngũ những người làm báo ngày càng lớn mạnh, vững vàng về bản lĩnh chính trị, giỏi về nghiệp vụ, gương mẫu về đạo đức nghề nghiệp và thực hiện tốt chức trách xã hội", đồng chí Trần Cẩm Tú khẳng định.

Tại sự kiện, 100 tham luận của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà nghiên cứu, nhà báo, nhà lãnh đạo, quản lý về báo chí đã tập trung trao đổi, thảo luận làm sâu sắc hơn ý nghĩa khoa học và thực tiễn về sự kiện 100 năm.

Theo đó, hành trình 100 năm của nền Báo chí Cách mạng Việt Nam được thể hiện qua 5 nội dung chủ yếu, bao gồm: Báo chí cách mạng đồng hành cùng dân tộc trong đấu tranh giành độc lập dân tộc (1925-1945); Báo chí Cách mạng Việt Nam đồng hành cùng dân tộc trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, đóng góp quan trọng vào thắng lợi sự nghiệp cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, thống nhất đất nước; Báo chí Cách mạng Việt Nam đồng hành cùng dân tộc trong xây dựng chủ nghĩa xã hội trên phạm vi cả nước và trong thời kỳ đổi mới, hội nhập; Bối cảnh mới, những thuận lợi, khó khăn và những vấn đề đặt ra đối với Báo chí Cách mạng Việt Nam; Giải pháp xây dựng và phát triển nền Báo chí Cách mạng Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Hội thảo là diễn đàn khoa học để các chuyên gia, nhà khoa học, nhà nghiên cứu, các thế hệ nhà báo, nhà lãnh đạo, quản lý báo chí trao đổi, thảo luận những vấn đề lý luận và thực tiễn về lịch sử hình thành, phát triển của Báo chí Cách mạng Việt Nam. Từ đó, rút kinh nghiệm, đề xuất phương hướng, giải pháp phát triển báo chí phục vụ đắc lực sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.

Đây cũng là hoạt động ý nghĩa, thiết thực nhằm chào mừng kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2025), góp phần cổ vũ, động viên đội ngũ người làm báo tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang, không ngừng nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, thách thức, giữ vững bản lĩnh chính trị, đổi mới, sáng tạo, xung kích, tiên phong trên mặt trận tư tưởng, văn hóa...

Qua 100 năm xây dựng và trưởng thành, nền Báo chí Cách mạng Việt Nam đã phát triển vượt bậc về mọi mặt, cả về số lượng cơ quan báo chí, chất lượng chương trình nội dung ấn phẩm, làm chủ công nghệ truyền thông hiện đại.

Nhiều cơ quan báo chí phát triển thành cơ quan báo chí đa phương tiện ngang tầm khu vực và thế giới. Đội ngũ người làm báo cách mạng ngày càng lớn mạnh, vững vàng về bản lĩnh chính trị, giỏi chuyên môn nghiệp vụ, gương mẫu về đạo đức nghề nghiệp, thực hiện tốt trách nhiệm xã hội…

Báo chí - vũ khí sắc bén trong đấu tranh và xây dựng dưới sự lãnh đạo của Đảng

Báo chí Cách mạng Việt Nam đã để lại những dấu son sáng chói trong lịch sử 100 năm xây dựng và phát triển. Với điểm mốc đầu tiên là Báo Thanh Niên ra số đầu tiên vào ngày 21/6/1925, Báo chí cách mạng ra đời như một tất yếu lịch sử, đáp ứng nhu cầu bức thiết của quá trình vận động thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, thông tin: "Được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập, tờ Báo Thanh niên đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tuyên truyền hoạt động tư tưởng của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, góp phần truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin, hướng dẫn, cổ vũ các thành viên của Hội sau khi được huấn luyện về nước chủ động thúc đẩy phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân và phong trào yêu nước; góp phần tích cực về mặt chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức dẫn đến sự ra đời của các tổ chức cộng sản vào cuối năm 1929 và thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam vào mùa Xuân năm 1930".

Theo đồng chí Nguyễn Xuân Thắng, với cách tiếp cận khách quan, nhiều chiều, báo chí đã phản ánh trung thực, sinh động đời sống xã hội trên mọi miền đất nước

"Sau ngày Cách mạng Tháng Tám thành công, thực hiện chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, 'báo chí là vũ khí sắc bén trong sự nghiệp cách mạng của nhân dân', 'cán bộ báo chí cũng là chiến sĩ cách mạng; cây bút, trang giấy là vũ khí sắc bén của họ', báo chí đã phát huy tốt sứ mệnh 'phò chính trừ tà', đấu tranh chống các luận điệu xuyên tạc, phá hoại của kẻ thù, phục vụ tích cực nhiệm vụ bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa", Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thắng cho hay.

Nhìn lại quá trình phát triển suốt 100 năm qua, theo Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Ngọc Tấn, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương, Báo chí Cách mạng Việt Nam đã trung thành với tôn chỉ mục đích đặt ra từ ban đầu, trở thành vũ khí sắc bén, đồng hành với dân tộc từ trong cuộc đấu tranh gian khổ, hy sinh, lật đổ ách thống trị của thực dân Pháp, đánh đuổi các đội quân xâm lược hùng mạnh của đế quốc Nhật, đế quốc Pháp và đế quốc Mỹ, vì độc lập, tự do của Tổ quốc, cũng như trong công cuộc xây dựng, phát triển đất nước vì hạnh phúc của nhân dân, làm nên những trang sử vẻ vang, rất đỗi tự hào.

Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Ngọc Tấn, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương chia sẻ tại sự kiện

Trong công cuộc đổi mới đất nước, Báo chí Cách mạng Việt Nam đã không ngừng khẳng định vai trò là lực lượng tiên phong trên mặt trận tư tưởng, văn hóa. Ngay từ những ngày đầu, báo chí đã tích cực cổ vũ tinh thần đổi mới, khuyến khích tư duy sáng tạo, biểu dương những nhân tố mới, mô hình mới, lan tỏa tinh thần thi đua lao động sáng tạo tới mọi tầng lớp nhân dân.

Không chỉ là phương tiện truyền thông, báo chí còn là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân; giữa chủ trương, chính sách với thực tiễn đời sống; phát huy vai trò dẫn dắt, định hướng dư luận, xây dựng sự đồng thuận xã hội.

"Với cách tiếp cận khách quan, nhiều chiều, báo chí đã phản ánh trung thực, sinh động đời sống xã hội trên mọi miền đất nước; kịp thời nêu bật những vấn đề bức thiết về giảm nghèo, môi trường, giáo dục, y tế, an sinh, xã hội, cải cách hành chính, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đóng vai trò giám sát và phản biện xã hội, phát hiện những điểm nghẽn trong quản lý, tổ chức thực hiện chính sách, đưa ra các kiến nghị xác đáng, giúp Đảng, Nhà nước kịp thời điều chỉnh, hoàn thiện thể chế, pháp luật", Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thắng nói thêm.

Báo chí vượt qua những thách thức, đồng hành cùng dân tộc trong kỷ nguyên vươn mình

Bên cạnh những mặt tích cực, tác động từ mặt trái nền kinh tế thị trường và mở rộng giao lưu, hợp tác quốc tế đã, đang tác động không nhỏ đến đời sống báo chí và đội ngũ những người làm báo trong nước.

Theo đó, quá trình toàn cầu hóa với sự bùng nổ của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT), mạng xã hội… không chỉ mang đến những cơ hội mà còn đặt ra nhiều thách thức đối với Báo chí Cách mạng Việt Nam.

Từ tình hình thực tiễn, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư nhìn nhận: "Quá trình toàn cầu hóa cùng bùng nổ của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo mạng xã hội không chỉ mang đến những cơ hội mà còn đặt ra nhiều thách thức đối với báo chí cách mạng".

Quang cảnh diễn ra Hội thảo.

Để tiếp tục hoàn thành sứ mệnh của mình, đồng hành cùng dân tộc trong kỷ nguyên phát triển, giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng, đồng chí Trần Cẩm Tú đề nghị các cơ quan báo chí trong cả nước cần quán triệt và thực hiện tốt một số nội dung: Cấp ủy của các cơ quan báo chí, hội nhà báo các cấp cần quán triệt đầy đủ, sâu sắc hơn nữa nguyên tắc: Đảng lãnh đạo tuyệt đối, toàn diện đối với hoạt động báo chí nhằm đáp ứng nhu cầu của sự nghiệp đổi mới, xây dựng và phát triển đất nước.

Báo chí phải bám sát quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng; theo sát hơi thở của cuộc sống, của thời đại; tuyên truyền thường xuyên, liên tục về những việc lớn, quan trọng, cấp bách mà hiện nay toàn Đảng và cả hệ thống chính trị đang tập trung tổ chức thực hiện như: cuộc cách mạng về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị; sự phát triển của kinh tế-xã hội trong kỷ nguyên phát triển mới; đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; hội nhập quốc tế trong tình hình mới; công tác xây dựng và thực thi pháp luật đáp ứng được yêu cầu phát triển của đất nước.

Đồng thời, tuyên truyền, phản ánh thông tin có chiều sâu, bảo đảm khách quan, kịp thời, sâu sắc về các hoạt động chuẩn bị cho Đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội XIV của Đảng. Đồng thời, phản ánh kịp thời tâm tư nguyện vọng của cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Các cơ quan báo chí tích cực, quyết liệt tiến hành đổi mới, sắp xếp, tinh gọn hệ thống cơ quan báo chí theo hướng tinh-gọn-mạnh; tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, tính hấp dẫn, sức thuyết phục trong công tác thông tin, tuyên truyền của hệ thống báo chí. Mỗi cơ quan báo chí hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích, chú trọng tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận về đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước trên các ấn phẩm, nền tảng, các loại hình báo chí, nhất là trên Internet, mạng xã hội, góp phần bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước.

Các đại biểu tham quan triển lãm được trưng bày trong khu vực diễn ra Hội thảo.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cũng đề nghị các nhà báo coi trọng vấn đề đạo đức nghề nghiệp; người làm báo phải thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí, chú trọng nâng cao chất lượng, đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện phẩm chất, đạo đức, năng lực công tác cho những người làm báo chí, truyền thông.

Các tòa soạn xây dựng đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên các cơ quan báo chí có bản lĩnh chính trị vững vàng, giỏi nghiệp vụ, có đạo đức nghề nghiệp trong sáng, thực sự là những tấm gương tiêu biểu, mẫu mực, xúc tích, đi đầu trong mọi mặt trận, đặc biệt là trên mặt trận thông tin, tuyên truyền đấu tranh phòng chống diễn biến hòa bình, tự diễn biến, tự chuyển hóa trong nội bộ.

"Báo chí cần đẩy mạnh nghiên cứu, khai thác, ứng dụng thành tựu khoa học công nghệ, chuyển đổi số báo chí gắn với cải cách bộ máy hành chính, xây dựng cơ quan báo chí chuyên nghiệp, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả và hội nhập quốc tế", đồng chí Trần Cẩm Tú cho biết.

Trong quá trình đó, Đảng và Nhà nước luôn đặt kỳ vọng cao và sẽ tạo điều kiện, dành thêm nguồn lực để báo chí thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới. Trước mắt, các cơ quan báo chí cần xây dựng kế hoạch tuyên truyền cụ thể, thường xuyên, liên tục, có chiều sâu, chia thành các đợt tuyên truyền trước, trong và sau đại hội đảng bộ các cấp, tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Đặc biệt, cần tập trung vào việc tuyên truyền chuẩn xác, khách quan, kịp thời, sâu sắc về các hoạt động chuẩn bị, nội dung văn kiện, nhân sự và quy trình bầu cử, đồng thời phản ánh được tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, đảng viên và nhân dân về những vấn đề liên quan Đại hội. Sau Đại hội, các cơ quan báo chí tập trung tuyên truyền đưa nghị quyết vào cuộc sống để biến nghị quyết thành hành động thiết thực.

Đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa phát biểu kết luận Hội thảo

Phát biểu kết luận Hội thảo, đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương khẳng định, với tinh thần khoa học, nghiêm túc, khẩn trương; nhận được sự quan tâm của các vị lãnh đạo; các nhà báo lão thành cách mạng và nhiều nhà báo có nhiều cống hiến cho sự nghiệp báo chí, các chuyên gia, các nhà khoa học, người làm công tác báo chí, Hội thảo đã diễn ra thành công tốt đẹp.

"Mỗi người làm báo hôm nay tự hào với truyền thống 100 năm của Báo chí Cách mạng Việt Nam; nhận thức rõ những chỉ đạo sâu sắc của Tổng Bí thư Tô Lâm, 'kỷ nguyên mới cũng đặt ra yêu cầu nhiệm vụ mới, cao hơn đối với báo chí cách mạng, đòi hỏi báo chí cũng phải phát triển tương xứng, vươn mình cùng dân tộc, xứng tầm với nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại' vừa thể hiện sự kỳ vọng, vừa là mệnh lệnh chính trị, là lời hiệu triệu mỗi người làm báo, mỗi cơ quan báo chí cần phải đổi mới toàn diện tư duy, phương thức hoạt động và tổ chức bộ máy", đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa nhấn mạnh.

Trên cơ sở ấy, tại Hội thảo, nhiều chuyên gia, nhà khoa học, nhà báo đã tập trung phân tích, làm sáng tỏ nhiều khía cạnh khác nhau của bối cảnh hiện nay, chỉ rõ khó khăn, nêu bật cơ hội, cũng như những thách thức và yêu cầu mới đang đặt ra với sự nghiệp cách mạng nói chung, công tác báo chí nói riêng, đòi hỏi chúng ta phải đồng tâm nhất trí cao, quyết tâm nỗ lực lớn, không ngừng đổi mới, sáng tạo để đưa nền báo chí cách mạng vươn mình cùng dân tộc trong kỷ nguyên mới.

Đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa cũng lưu ý cũng vấn đề báo chí cần khắc phục như: Sự lệch chuẩn thông tin ở một số ít cơ quan báo chí, xu hướng thương mại hóa, tình trạng vi phạm đạo đức báo chí, năng lực quản trị tòa soạn trong môi trường số chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn.

Trước những thách thức ấy, trong khuôn khổ Hội thảo, nhiều tham luận, ý kiến phát biểu tâm huyết, trách nhiệm đã đề xuất các giải pháp khoa học, khả thi để xây dựng và phát triển nền Báo chí Cách mạng Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Theo đó, cần tiếp tục khẳng định báo chí là công cụ tư tưởng, văn hóa sắc bén của Đảng.

"Việc giữ vững sự lãnh đạo của Đảng là nguyên tắc bất di bất dịch. Đó cũng là sự bảo đảm căn cốt cho tính Đảng, tính định hướng, tính cách mạng và nhân văn của nền báo chí nước nhà", đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa nêu rõ.

Hội thảo cũng đi đến thống nhất, cần tiếp tục xây dựng, củng cố và nâng tầm một thế hệ nhà báo tương lai “bút sắc-lòng trong-tâm sáng”, thấm nhuần tinh thần phụng sự đất nước, phụng sự nhân dân.

Song song đó, xây dựng thể chế, chính sách có tính định hướng và kiến tạo môi trường cho sự phát triển lành mạnh của báo chí. Khẩn trương hoàn thiện hành lang pháp lý, trọng tâm là sửa đổi, bổ sung Luật Báo chí năm 2016 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Bên cạnh đó, đẩy mạnh nghiên cứu, khai thác, ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ, nhất là công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI). Cuối cùng, nâng cao hiệu quả kinh tế báo chí, cùng đẩy mạnh hợp tác quốc tế về báo chí, truyền thông.

Ban Tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia “100 năm Báo chí Cách mạng Việt Nam đồng hành cùng sự nghiệp vẻ vang của Đảng và dân tộc” cũng đã lựa chọn 100 bài chất lượng cao đăng Kỷ yếu hội thảo. Các bài tham luận đều khẳng định sự đóng góp to lớn của Báo chí Cách mạng Việt Nam với sự nghiệp vẻ vang của Đảng, của dân tộc ta.