Công nghệ thông tin BIDV - Dặm dài phát triển

Những thành tựu trong hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) luôn gắn liền với phát triển ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong suốt 30 năm qua...

Ứng dụng CNTT đã thúc đẩy quá trình đổi mới nghiệp vụ ngân hàng nhằm phát triển sản phẩm dịch vụ mới, thuận tiện và thực sự hướng tới khách hàng. Ứng dụng CNTT cũng mang lại hiệu quả cao hơn trong hoạt động kinh doanh của BIDV nhờ khả năng giao dịch tập trung, trực tuyến, khả năng tự động hóa cao trong nhiều lĩnh vực xử lý thông tin ngân hàng...

Những dấu ấn trưởng thành về CNTT của BIDV

Giai đoạn 1991 - 2001, CNTT BIDV được hình thành và xử lý phân tán: Đây là giai đoạn BIDV chính thức đưa CNTT vào phục vụ hoạt động, từng bước vi tính hóa các quy trình quản lý dữ liệu thủ công. Hệ thống CNTT ở giai đoạn này còn phân tán, chủ yếu thực hiện trên các máy trạm và các mạng cục bộ tại chi nhánh, quỹ tiết kiệm. Sự kết nối trong hệ thống chủ yếu thông qua các file báo cáo. Tuy vậy, nhờ ứng dụng CNTT, năng suất lao động của BIDV không ngừng tăng. Hầu hết các sản phẩm CNTT giai đoạn này được cán bộ CNTT của BIDV tự xây dựng và triển khai.

Tháng 7/1991, BIDV chính thức thành lập bộ phận điện toán thuộc phòng Điện toán thống kê với 3 cán bộ và 2 chiếc máy tính đầu tiên đánh dấu sự hiện diện của CNTT trong hoạt động của BIDV. Đến tháng 7/2000, Ban Công nghệ tin học được thành lập với 5 phòng chức năng và 50 cán bộ. Mạng lưới cơ sở gồm 4 phòng điện toán và 58 tổ điện toán ở các chi nhánh, với 220 cán bộ làm công tác tin học.

Về hạ tầng kỹ thuật, từ 2 chiếc máy tính đầu tiên, BIDV nhanh chóng đầu tư trang bị máy tính tới các chi nhánh lớn. Đến năm 2001, BIDV đã có trên 2.500 máy tính, 250 máy chủ và trên 100 mạng LAN tại Hội sở chính và chi nhánh. Mạng WAN kết nối giữa Hà Nội - Đà Nẵng – Thành phố Hồ Chí Minh và kết nối toàn bộ mạng LAN của các chi nhánh.

Từ năm 1991 đến năm1994, CNTT bắt đầu được ứng dụng với một số phần mềm phục vụ công tác quản lý kế toán, lập cân đối kế toán hằng ngày, quản lý giao dịch trên máy tính phục vụ huy động tiết kiệm bảo đảm bằng vàng. Đến năm 1995, hoạt động CNTT của BIDV đã có những đổi mới đáng kể với việc triển khai các chương trình giao dịch ngân hàng SIBA, hệ thống máy tính tại các chi nhánh được nối mạng LAN.

Đến năm 1996, hoạt động CNTT của BIDV bắt đầu có sự chuyển biến mạnh mẽ với chương trình ứng dụng Core Banking IBS (do cán bộ CNTT của BIDV tự phát triển). Với sự trợ giúp đắc lực của CNTT, BIDV là một trong bốn ngân hàng đầu tiên của Việt Nam tham gia tổ chức thanh toán liên ngân hàng toàn cầu SWIFT. Năm 1997, triển khai thành công hệ thống thanh toán tập trung (T4).

Giai đoạn 2002 - 2005, BIDV hiện đại hóa hệ thống CNTT ngân hàng: BIDV đã hiện đại hóa được hệ thống CNTT trong giai đoạn này. Lần đầu tiên BIDV triển khai một dự án CNTT lớn theo chuẩn mực quốc tế với sự giúp đỡ của Ngân hàng Thế giới thông qua dự án Hiện đại hóa hệ thống thanh toán ngân hàng. CNTT đã làm thay đổi toàn bộ mô hình tổ chức và quy trình quản lý ngân hàng theo hướng tập trung. BIDV triển khai thành công và về đích sớm nhất trong 6 tiểu dự án Hiện đại hóa hệ thống thanh toán ngân hàng của Ngân hàng Nhà nước. Lần đầu tiên tại Việt Nam, khách hàng gửi tiền một nơi rút được nhiều nơi ở BIDV.

Trung tâm CNTT được thành lập ngày 08/11/2001 và chính thức đi vào hoạt động ngày 01/01/2002 đánh dấu sự trưởng thành về mô hình tổ chức và lực lượng CNTT. Đến năm 2005, BIDV có gần 400 kỹ sư, kỹ thuật viên CNTT. Từ năm 2002 đến năm 2005, BIDV tập trung mọi nguồn lực thực hiện hiện đại hóa và hệ thống thanh toán để trang bị Core Banking nhằm nâng cao khả năng ứng dụng, giảm thời gian xử lý, tăng tiện ích cho khách hàng. Trong năm 2003, hệ thống T4 được nâng cấp, hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển bởi hệ thống T5 với nhiều ưu điểm vượt trội.

Giai đoạn này cũng đánh dấu sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống ATM: Bắt đầu thử nghiệm từ năm 1998 tại Sở Giao dịch 1, đến tháng 6/2002, dịch vụ thẻ BIDV-ATM được chính thức khai trương phục vụ khách hàng. Cuối năm 2005, BIDV đã phát hành trên 293.000 thẻ, mạng lưới ATM đạt 200 máy triển khai tại 40 chi nhánh, đứng thứ 2 về thị phần sau Vietcombank.

Giai đoạn 2006 - 2018, CNTT tạo sự khác biệt, nâng cao năng lực cạnh tranh của BIDV: BIDV đã không ngừng cải tiến đổi mới mô hình hoạt động, trong đó có mô hình quản lý CNTT, chuyển dần từ mô hình quản lý CNTT phân tán sang quản lý CNTT tập trung, tách bạch giữa quản trị CNTT và triển khai, vận hành hệ thống CNTT, từng bước hoàn thiện mô hình ứng dụng CNTT hiện đại, đưa hàng loạt các giải pháp CNTT ngân hàng hiện đại vào ứng dụng, cung cấp ngày càng nhiều các sản phẩm dịch vụ ngân hàng chất lượng cao đến khách hàng. Hoạt động CNTT của BIDV từng bước trưởng thành và khẳng định vai trò là một trong các công cụ nâng cao năng lực cạnh tranh của BIDV.

Tháng 10/2006, Ban Công nghệ được thành lập, thể hiện rõ nét hơn tính chuyên nghiệp trong hoạt động CNTT tại BIDV với chức năng tham mưu cho lãnh đạo BIDV trong hoạch định xây dựng chiến lược, kế hoạch và chương trình phát triển CNTT toàn ngành, quản lý và phát triển hệ thống CNTT.

Về hạ tầng, phần mềm ứng dụng và các sản phẩm ứng dụng CNTT, trên cơ sở hoàn thành triển khai và đưa vào sử dụng trong toàn hệ thống BIDV hệ thống Core Banking - SIBS hiện đại từ ngày 22/10/2005, hoạt động CNTT giai đoạn 2006 đến nay đã được triển khai đồng bộ, có nhiều bước tiến vững chắc, đáp ứng yêu cầu xu thế phát triển CNTT chung và hội nhập.

BIDV đã xây dựng và triển khai được hệ thống CNTT hiện đại, hỗ trợ tích cực tất cả các mảng hoạt động của BIDV như kết nối thành công Banknetvn, kết nối thanh toán thẻ VISA; đưa Trung tâm dự phòng thảm họa tại Hải Dương vào hoạt động; đưa vào sử dụng Blade Server, SAN,...; triển khai gói sản phẩm như @Securites cho các công ty chứng khoán, hệ thống ngân hàng điện tử (Internet Banking - Smart Banking); năm 2013 triển khai thành công chương trình hạch toán tự động điện chuyển tiền trong nước thay thế cho việc xử lý giao dịch thủ công, nhờ đó, 100% khối lượng giao dịch của toàn hệ thống được xử lý tập trung, hoàn toàn tự động tại Hội sở chính, không gây thất thoát, tốc độ thanh toán nhanh, rủi ro tác nghiệp giảm nhiều, tiết kiệm chi phí cho toàn hệ thống gần 21 tỷ đồng/năm; năm 2014 - 2015, BIDV đã hoàn thành triển khai và đưa vào sử dụng các hệ thống ứng dụng CNTT hiện đại, như: Hệ thống Thông tin quản lý MIS, hệ thống Kondor, hệ thống CNTT cốt lõi cho BSC, Leasing, Hệ thống MPA, ERP, phòng chống rửa tiền, đào tạo trực tuyến, quản lý văn bản; hoàn thành triển khai hệ thống Contact Center; hoàn thành việc sáp nhập hệ thống CNTT của ngân hàng MHB.

Giai đoạn 2019 đến nay, CNTT nghiên cứu ứng dụng công nghệ mới vào chuyển đổi tự động hóa, ngân hàng số: BIDV tiếp tục đẩy mạnh phát triển các dịch vụ hỗ trợ hoạt động ngân hàng bán lẻ như bổ sung các dịch vụ mới cho hệ thống dịch vụ tin nhắn biến động số dư tài khoản BSMS, Smart Banking, Pay+…; tăng vị thế của BIDV trong việc mở rộng kết nối thanh toán với các đối tác khách hàng, là ngân hàng đầu tiên triển khai mở rộng thanh toán song phương với Bảo hiểm xã hội trên phạm vi toàn quốc, với Kho bạc Nhà nước, Hải quan…; ứng dụng BPM trong phát triển chương trình Quản lý luân chuyển hồ sơ phần mềm, ứng dụng Robotics RPA trong nhiều hoạt động tác nghiệp giúp tăng năng suất lao động và rút ngắn thời gian thực hiện; nghiên cứu áp dụng nền tảng công nghệ mới vào hoạt động phát triển phần mềm như xây dựng frame work, kiến trúc Micro service, cổng thông tin DPL (Data Publish Layer),…;

Năm 2020, BIDV tiếp tục triển khai những phần mềm đem lại hiệu quả cao như: Ngân hàng lưu ý giám sát, Quản lý khoản vay Covid, hệ thống chuyển tiền ACH; phát triển thêm nhiều kênh phân khối tới khách hàng như BIDV Ezone, Hành trình khách hàng, máy giao dịch thông minh B-smart; nghiên cứu và ứng dụng công nghệ mới phục vụ phát triển ngân hàng số như mô hình xử lý Single Sign-on cho Internet Banking, hệ thống BIDV API, ứng dụng Blockchain trong phát hành Thư tín dụng; hoàn thành triển khai một số dự án quan trọng như dự án ECM số hóa và quản lý tài liệu chuyên nghiệp, dự án RLOS, dự án TF.

Đặc biệt, trong bối cảnh diễn biến dịch Covid-19 phức tạp, Trung tâm CNTT đã xây dựng phương án duy trì hoạt động theo 3 cấp độ đảm bảo triển khai kế hoạch kinh doanh liên tục. Đồng thời, BIDV triển khai giải pháp họp trực tuyến Cisco Webex chỉ trong vòng 01 tháng trong giai đoạn giãn cách xã hội theo chỉ đạo của Chính phủ, với tổng số 2.130 phiên họp.

Trung tâm CNTT nhận Huân chương Lao động Hạng Ba - Năm 2016

Thành quả và bảng vàng danh hiệu

Qua 30 năm hình thành và phát triển, hoạt động CNTT tại BIDV đã đạt được những thành tựu quan trọng, được các tổ chức trong và ngoài nước thừa nhận là một trong những ngân hàng có nền CNTT mạnh hàng đầu Việt Nam. Uy tín và vị thế của CNTT BIDV trong quan hệ hợp tác, triển khai các hoạt động về CNTT với các đối tác, các hãng và khách hàng được đánh giá cao. Đồng thời, CNTT từng bước đáp ứng và phục vụ tốt yêu cầu quản lý và kinh doanh của BIDV; luôn giữ vai trò chủ đạo, là yếu tố then chốt phát triển hoạt động kinh doanh dịch vụ, nâng cao tính cạnh tranh, tăng trưởng và đổi mới mô hình hoạt động của BIDV khi Việt Nam bước vào hội nhập quốc tế.

BIDV đã xây dựng được một hệ thống ứng dụng CNTT có quy mô lớn và tương đối hiện đại; chiến lược phát triển CNTT của BIDV ngày càng cụ thể, bám sát định hướng, chiến lược kinh doanh ngân hàng; mô hình quản trị CNTT hiện đại, phù hợp với thông lệ quốc tế; hạ tầng CNTT được xây dựng vững mạnh, hoạt động ổn định và đáp ứng được nhu cầu hoạt động của ngân hàng; đội ngũ cán bộ CNTT BIDV không ngừng phát triển, đào tạo bài bản và khẳng định thương hiệu (hầu hết các cán bộ CNTT đều được đào tạo bài bản có trình độ tiến sỹ, thạc sỹ, kỹ sư CNTT; nhiều cán bộ trong số đó được đào tạo từ các trường CNTT có tiếng trên thế giới).

Công tác hỗ trợ, quản trị vận hành hệ thống đã được thưc hiện một cách bài bản, an toàn và thông suốt trong điều kiện quy mô hệ thống và số lượng giao dịch tăng trưởng liên tục hằng năm trên 20%. CNTT đẩy nhanh và hỗ trợ tích cực quá trình kinh doanh đối ngoại phục vụ phát triển, hội nhập; hỗ trợ tích cực hoạt động của các đơn vị thành viên, đơn vị có vốn góp của BIDV trong và ngoài nước.

Một số giải thưởng về CNTT của BIDV *. BIDV là ngân hàng được đánh giá cao nhất về mức độ sẵn sàng cho phát triển và ứng dụng CNTT-TT tại Việt Nam (Vietnam ICT Index), trong 10 năm tham gia Vietnam ICT Index, BIDV có tới 8 lần được đánh giá và xếp hạng Nhất. *. Giải thưởng “Ngân hàng Việt Nam tốt nhất về công nghệ và vận hành 2015” do Tạp chí Ngân hàng Tài chính châu Á - Asian Banking and Finance (ABF) trao tặng. *. Giải thưởng Best Mobile Banking Support 2018 dành cho chương trình BIDV Smart Banking do Tạp chí quốc tế uy tín International Finance Magazine (IFM). *. Hàng năm (từ năm 2016 trở lại đây) đều có những chương trình, sản phẩm tự xây dựng đạt được giải thưởng Sao Khuê do VINASA đánh giá, xếp hạng và công nhận đối với các sản phẩm dịch vụ xuất sắc, uy tín hàng đầu của ngành công nghệ phần mềm và dịch vụ CNTT Việt Nam. *. Giải thưởng Ngân hàng điện tử tiêu biểu các năm 2014 và 2019 và do Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) phối hợp với Tập đoàn dữ liệu quốc tế (IDG) tổ chức. *. Top 5 ngân hàng được quan tâm nhất - chương trình giải thưởng Ngân hàng điện tử yêu thích - MyEbank 2014 - do Báo điện tử VnExpress tổ chức. *. Hệ thống IBank đã được giải thưởng Sản phẩm dịch vụ giải pháp công nghệ số tiêu biểu tại chương trình Vietnam Digital Awards 2019. *. CNTT BIDV còn xuất sắc đạt Giải thưởng Lãnh đạo CNTT xuất sắc khu vực Đông Dương năm 2009 và Giải thưởng Lãnh đạo CNTT xuất sắc khu vực Đông Nam Á năm 2010, 2013…

Nguyễn Thanh Long

Giám đốc Trung tâm Công nghệ thông tin - BIDV