Vai trò của ngân hàng trong ứng phó biến đổi khí hậu dưới khía cạnh pháp lý
13/01/2023 415 lượt xem
Tóm tắt: Bài viết tập trung khái quát về thực trạng biến đổi khí hậu ở nước ta hiện nay, làm rõ vai trò của ngân hàng trong vấn đề ứng phó biến đổi khí hậu, từ đó đưa ra một số kiến nghị tiếp tục hoàn thiện về mặt chính sách, pháp luật để góp phần phát huy hơn nữa vai trò của ngân hàng trong việc tham gia vào hoạt động ứng phó biến đổi khí hậu thông qua các hoạt động tín dụng.

Từ khóa: Biến đổi khí hậu, ứng phó biến đổi khí hậu, ngân hàng, khía cạnh pháp lý.

THE ROLE OF CENTRAL BANK IN RESPONSE TO CLIMATE CHANGE IN TERMS OF LEGAL ASPECTS

Abstract: The article focuses on the current situation of climate change in our country, assessing the role of the bank in the response to climate change, thereby offering recommendations to continue to improve in terms of policies and laws to contribute to further promoting the role of the bank in participating in the response activities to climate change through credit activities.

Keywords: Climate change, climate change response, banking, legal aspects.

Đặt vấn đề

Biến đổi khí hậu đã và đang trở thành một trong những vấn đề gây thách thức lớn đến sự tồn tại của con người. Vấn đề thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm nhẹ phát thải được đặt ra trong bối cảnh gia tăng các tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu đến các vấn đề chung của đời sống kinh tế, xã hội. Việt Nam là một trong những quốc gia đang phải đối mặt với nhiều vấn đề về môi trường và chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu. Vì vậy, thời gian qua, Việt Nam đã rất tích cực tham gia thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính, giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu và phát triển bền vững như: Cam kết thực hiện Chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững tại Hội nghị thượng đỉnh của Liên hợp quốc; ký Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu; đồng thời đã xây dựng Chiến lược, Kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh. Để thực hiện và đạt được các mục tiêu cam kết quốc tế về ứng phó biến đổi khí hậu thì một trong những yêu cầu đặt ra là đòi hỏi cần phải có sự tham gia kịp thời, tích cực của hệ thống ngân hàng. Với việc cung cấp kịp thời các gói tín dụng ưu đãi hỗ trợ các dự án đầu tư phục vụ cho việc ứng phó biến đổi khí hậu sẽ góp phần tạo động lực để các chủ thể còn lại có thể thực hiện tốt các mục tiêu ứng phó biến đổi khí hậu.

1. Thực trạng biến đổi khí hậu tại Việt Nam hiện nay

Biến đổi khí hậu là sự thay đổi của hệ thống khí hậu gồm khí quyển, thủy quyển, sinh quyển, thạch quyển hiện tại và trong tương lai bởi các nguyên nhân tự nhiên và nhân tạo trong một giai đoạn nhất định được tính bằng thập kỷ hay hàng triệu năm1. Theo đó, biến đổi khí hậu đã và đang làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, sức khỏe con người, đến nền kinh tế từng quốc gia2.
 

Các NHTM rất tích cực triển khai các gói tín dụng ưu đãi liên quan đến các khoản vay phục vụ mục đích bảo vệ môi trường, ứng phó biển đổi khí hậu. (Nguồn: internet)

Ở Việt Nam, tình hình biến đổi khí hậu ngày càng trở nên thất thường và khó kiểm soát hơn. Thực tế trong những năm trở lại đây, tình hình thiên tai có nhiều diễn biến phức tạp, thời tiết thay đổi, mưa nắng thất thường, bão lũ, áp thấp nhiệt đới, nước biển dâng kết hợp với triều cường xảy ra thường xuyên, các hiện tượng thời tiết cực đoan đang ngày càng gia tăng về tần suất và thường khó dự đoán gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nhiều lĩnh vực trong đời sống kinh tế - xã hội, đe dọa đến sức khỏe con người. Theo dự báo đến năm 2030, biến đổi khí hậu gây tổn thất khoảng 0,4% GDP, thiệt hại của ngành thủy sản có thể lên đến gần 1,6% GDP; một kịch bản xấu có thể xảy ra là đến năm 2050 nước biển dâng cho toàn dải ven biển Việt Nam từ 21cm đến 25cm và đến năm 2100 từ 44cm đến 73cm3. Nếu mực nước biển dâng lên 1m có thể làm cho khoảng 39% diện tích đồng bằng sông Cửu Long, trên 10% diện tích Đồng bằng sông Hồng, Quảng Ninh, trên 2,5 diện tích thuộc các tỉnh ven biển miền Trung và trên 20% diện tích thành phố Hồ Chí Minh có nguy cơ bị ngập4. Gần 35% dân số thuộc các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, trên 9% dân số thuộc vùng đồng bằng sông Hồng, Quảng Ninh, gần 9% dân số các tỉnh ven biển miền Trung và khoảng 7% dân số Thành phố Hồ Chí Minh bị ảnh hưởng trực tiếp5.

Trong năm 2022, thiệt hại do biến đổi khí hậu gây ra tại Việt Nam là rất lớn, cả nước đã xảy ra 21/22 loại hình thiên tai, trong đó, điển hình có 1.057 trận thiên tai. Mưa lớn kéo dài ở miền Bắc đã gây sạt lở đất, lũ quét khu vực miền núi, ngập lụt đô thị, khu công nghiệp. Tại khu vực miền Trung, liên tiếp 03 cơn bão đổ bộ và mưa lũ sau bão gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản, trong đó bão số 4 (Noru) đạt cường độ mạnh cấp 14 - 15, giật cấp 17, gần đạt cấp siêu bão trên biển Đông. Mưa lớn sau bão số 5 đã gây lũ, ngập lụt đặc biệt nghiêm trọng ở nhiều địa phương. Tính đến cuối tháng 12/2022, thiên tai đã làm 175 người chết, mất tích; thiệt hại về kinh tế ước khoảng 19.453 tỷ đồng, gấp 1,6 lần thiệt hại về người và 3,4 lần thiệt hại về kinh tế so với cùng kỳ năm 20216.

Từ các số liệu nêu trên phần nào cho thấy tình hình biến đổi khí hậu tại Việt Nam đang tiếp tục diễn biến hết sức phức tạp, thường xuyên và khó lường, gây ảnh hưởng nghiêm trọng và tác động trực tiếp đến tất cả các lĩnh vực kinh tế, xã hội, đời sống, y tế, sức khỏe cộng đồng và tính mạng của người dân.

2. Vai trò của ngân hàng trong ứng phó biến đổi khí hậu tại Việt Nam

Nhận thức biến đổi khí hậu là vấn đề toàn cầu cũng như thấy được ảnh hưởng của biến đổi khí hậu trong phát triển bền vững, Đảng, Nhà nước ta luôn coi trọng việc tham gia ký kết, thực hiện nghiêm túc các điều ước và thỏa thuận quốc tế về biến đổi khí hậu. Điển hình, Việt Nam đã ký Công ước khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (UNFCCC hoặc FCCC) vào ngày 11/6/1992, phê chuẩn ngày 16/11/1994; ký Nghị định thư Kyoto ngày 03/12/1998, phê chuẩn ngày 25/9/2002; ký Thỏa thuận Paris về khí hậu tháng 04/2016;… Bên cạnh đó, việc tham gia vào một số Hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới, như: Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA) đòi hỏi Việt Nam không chỉ dừng lại ở vấn đề hợp tác trong thương mại - đầu tư mà còn phải đảm bảo các cam kết trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu. Mới đây nhất là tại Hội nghị COP26 diễn ra từ 31/10/2021 đến 12/11/2021 tại thành phố Glasgow (Scotland, Vương quốc Anh) Việt Nam đã cam kết mạnh mẽ trách nhiệm của Việt Nam trong việc ứng phó biến đổi khí hậu. Theo đó, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã đưa ra tuyên bố mạnh mẽ về đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, đồng thời thể hiện quyết tâm và cam kết chính trị của Đảng, Nhà nước trong việc đẩy mạnh chuyển đổi kinh tế nhằm góp phần giải quyết khủng hoảng khí hậu. Trên cơ sở từ những cam kết quốc tế, Chính phủ Việt Nam đã xây dựng Chương trình ứng phó biến đổi khí hậu làm tiền đề cho việc thực hiện các cam kết quốc gia về biến đổi khí hậu theo Thỏa thuận Paris. Những cam kết này bao gồm mục tiêu cắt giảm 8% lượng phát thải khí nhà kính trong giai đoạn 2020 - 2030 hoặc 25% trong điều kiện có hỗ trợ quốc tế và các mục tiêu về thích ứng với biến đổi khí hậu trong đó yêu cầu lồng ghép ứng phó biến đổi khí hậu vào 90% kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội dài hạn. Đặc biệt, ngày 26/7/2022, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định phê duyệt “Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu giai đoạn đến năm 2050”. Quyết định này đặt ra mục tiêu chủ động thích ứng hiệu quả, giảm mức độ dễ bị tổn thương, tổn thất và thiệt hại do biến đổi khí hậu; giảm phát thải khí nhà kính theo mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, đóng góp tích cực và trách nhiệm với cộng đồng quốc tế trong bảo vệ hệ thống khí hậu trái đất; tận dụng cơ hội từ ứng phó biến đổi khí hậu để chuyển dịch mô hình tăng trưởng, nâng cao sức chống chịu và cạnh tranh của nền kinh tế.

Là kênh cung ứng tài chính quan trọng của nền kinh tế, ngành Ngân hàng luôn xác định vai trò, trách nhiệm trong việc “xanh hóa” dòng vốn đầu tư cho mục tiêu phát triển bền vững nhằm hướng đến mục tiêu ứng phó biến đổi khí hậu. Từ năm 2015, cùng với sự hỗ trợ kỹ thuật của Tổ chức Tài chính quốc tế (IFC), Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã ban hành nhiều văn bản định hướng hoạt động ngân hàng vào lĩnh vực xanh, hạn chế dòng vốn vào những dự án có nguy cơ tác động xấu tới môi trường. Cụ thể, ngày 24/3/2015, Thống đốc NHNN đã ban hành Chỉ thị số 03/CT-NHNN về thúc đẩy tăng trưởng tín dụng xanh và quản lý rủi ro môi trường và xã hội trong hoạt động cấp tín dụng. Trong đó, nêu ra mục tiêu: “Thực hiện Kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh, ngay từ năm 2015, hoạt động cấp tín dụng của ngành Ngân hàng cần chú trọng đến vấn đề bảo vệ môi trường, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, năng lượng; cải thiện chất lượng môi trường và bảo vệ sức khỏe con người, đảm bảo phát triển bền vững”. Tiếp đến, ngày 06/8/2015, Thống đốc NHNN đã ban hành Quyết định số 1552/QĐ-NHNN ban hành Kế hoạch hành động của ngành Ngân hàng thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh đến năm 2020. Hơn nữa, để đẩy mạnh chính sách tín dụng xanh, ngày 24/4/2017, Thống đốc NHNN ban hành Quyết định số 813/QĐ-NHNN về Chương trình cho vay khuyến khích phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sạch theo Nghị quyết số 30/NQ-CP ngày 07/3/2017 của Chính phủ. Bên cạnh đó, NHNN cũng đã ban hành Sổ tay hướng dẫn quản lý rủi ro môi trường và xã hội trong hoạt động cấp tín dụng đối với 15 ngành kinh tế làm tài liệu tham khảo hữu ích cho các tổ chức tín dụng phục vụ công tác thẩm định và ra quyết định cấp tín dụng đối với khách hàng; tham gia mạng lưới ngân hàng bền vững để học hỏi, trao đổi kinh nghiệm về các chính sách phát triển bền vững trong hoạt động ngân hàng trên cơ sở đáp ứng các yêu cầu ứng phó biến đổi khí hậu. Ngoài ra, NHNN đã ban hành Chương trình hành động của ngành Ngân hàng thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh. Đặc biệt, ngày 23/12/2022, Thống đốc NHNN ban hành Thông tư số 17/2022/TT-NHNN hướng dẫn thực hiện quản lý rủi ro về môi trường trong hoạt động cấp tín dụng của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài; Thông tư số 17/2022/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 01/6/2023. Theo đó, tổ chức tín dụng thực hiện quản lý rủi ro về môi trường trong hoạt động cấp tín dụng đảm bảo phù hợp với các quy định của pháp luật về cấp tín dụng và quản lý rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng. Tổ chức tín dụng thực hiện đánh giá rủi ro về môi trường trong hoạt động cấp tín dụng đối với các dự án đầu tư để xác định rủi ro tín dụng, xác định điều kiện cấp tín dụng của khoản cấp tín dụng và quản lý rủi ro tín dụng đối với khoản cấp tín dụng của khách hàng. Bên cạnh đó, Thông tư số 17/2022/TT-NHNN cũng nêu rõ quy định nội bộ quản lý rủi ro về môi trường trong hoạt động cấp tín dụng. Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, NHNN đã chủ động, tích cực trao đổi, làm việc với các định chế, tổ chức tài chính quốc tế, ngân hàng nước ngoài như Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Cơ quan Phát triển Pháp (AFD), Nhóm công tác Ngân hàng, các Ngân hàng nước ngoài,… nhằm đánh giá, xem xét khả năng huy động nguồn lực của các tổ chức này cho phát triển xanh, phát triển bền vững cũng như nghiên cứu, xây dựng và đề xuất cơ chế phối hợp, triển khai phù hợp với tình hình, xu hướng mới.

Đối với các tổ chức tín dụng, đặc biệt là các ngân hàng thương mại (NHTM) cũng đã rất tích cực trong việc triển khai các gói tín dụng ưu đãi liên quan đến các khoản vay phục vụ cho mục đích bảo vệ môi trường, ứng phó biển đổi khí hậu. Tiêu biểu như NHTM cổ phần Sài Gòn - Hà Nội (SHB) và Ngân hàng Thế giới (WB) đã ký hợp đồng bảo lãnh Quỹ khí hậu Xanh (GCF) bảo lãnh tín dụng cho đầu tư hiệu quả năng lượng trong ngành công nghiệp Việt Nam. SHB tham gia dự án với vai trò là ngân hàng phát hành bảo lãnh cho các ngân hàng tham gia cấp tín dụng cho các dự án vốn vay đầu tư tiết kiệm năng lượng trong các ngành công nghiệp Việt Nam, tạo điều kiện cho các dự án đầu tư tiết kiệm năng lượng tiếp cận Quỹ Chia sẻ rủi ro có trị giá 75 triệu USD do GCF và WB tài trợ; NHTM cổ phần Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh (HDBank) và Quỹ Đầu tư Quốc tế Affinity ký kết Thỏa thuận hợp tác về việc hỗ trợ và huy động vốn cho HDBank dành cho các doanh nghiệp Việt Nam trị giá 300 triệu USD, nhằm tài trợ cho các chương trình đáp ứng tiêu chí về môi trường, xã hội và quản trị (Environmental, Social, and Governance - ESG), phát triển bền vững; NHTM cổ phần Phương Đông (OCB) đã triển khai cấp tín dụng xanh từ năm 2015, ưu tiên cho các lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo và các dự án sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên thiên nhiên, thân thiện với môi trường và xã hội…

Qua tổng kết, đa số các tổ chức tín dụng đã nhận thức được nguy cơ rủi ro về môi trường và xã hội trong hoạt động ngân hàng. Nhiều tổ chức tín dụng đã chủ động hợp tác, tiếp nhận hỗ trợ kỹ thuật từ các tổ chức tài chính quốc tế, trong đó có IFC để xây dựng quy chế nội bộ thực hiện quản lý rủi ro môi trường cho một số hoạt động cấp tín dụng đối với khách hàng, ban hành các chính sách về cấp tín dụng xanh của tổ chức tín dụng. Dư nợ tín dụng được đánh giá rủi ro môi trường của hệ thống tổ chức tín dụng tăng trưởng đều qua các năm, đến nay đã chiếm hơn 17% trên tổng dư nợ của nền kinh tế. Theo số liệu của NHNN, đến ngày 30/6/2022, dư nợ cấp tín dụng đối với các dự án xanh đạt hơn 474.000 tỷ đồng, chiếm 4,1% tổng dư nợ toàn nền kinh tế, tăng 7,08% so với năm 20217.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng nhận được hỗ trợ các khoản vay ưu đãi để phục vụ cho việc ứng phó biển đổi khí hậu, bảo vệ môi trường. Ngày 05/6/2020, WB đã phê duyệt khoản vay Hiệp hội Phát triển quốc tế (IDA) với tổng mức cam kết 84,4 triệu USD hỗ trợ Chính phủ Việt Nam thực hiện cải cách chính sách đa ngành nhằm tăng cường khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu trên cơ sở bảo vệ các nguồn tài nguyên thiên nhiên, phát triển giao thông và năng lượng xanh. Đây là khoản vay tập trung vào những lĩnh vực có khả năng tạo ra những thay đổi có tính đột phá để giải quyết các thách thức về biến đổi khí hậu. Khoản vay này sẽ hỗ trợ các biện pháp giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu của Chính phủ thông qua nâng cao công tác quản lý tài nguyên thiên nhiên và quản lý hiệu quả đầu tư công cho ứng phó với biến đổi khí hậu. Các nội dung hỗ trợ bao gồm các chính sách giúp tăng cường công tác quy hoạch thích ứng với biến đổi khí hậu (đặc biệt trong quy hoạch rừng và quy hoạch vùng đồng bằng sông Cửu Long), xây dựng ngân sách cho ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường bảo vệ và sử dụng hiệu quả tài nguyên nước... Thông qua khoản vay trên đã thể hiện cam kết mạnh mẽ của WB trong việc hỗ trợ Chính phủ Việt Nam tiếp tục những thành công của Chương trình ứng phó biến đổi khí hậu, đồng thời là cầu nối để chuyển sang giai đoạn mới với các chương trình ứng phó biến đổi khí hậu sau năm 2020.

Từ các chính sách và chương trình hỗ trợ tín dụng nêu trên đã cho thấy, NHNN nói riêng và hệ thống ngân hàng nói chung đã và đang nỗ lực rất lớn trong việc triển khai xây dựng và áp dụng nhiều chính sách, pháp luật ở mọi cấp độ nhằm ứng phó với các tác động tiêu cực ngày càng tăng của biến đổi khí hậu. Điều này đã góp phần rất lớn trong việc nâng cao hiệu quả thực thi các chính sách ứng phó biến đổi khí hậu trong nước trên cơ sở đáp ứng các yêu cầu cam kết quốc tế.

Tuy nhiên, để phát huy hơn nữa vai trò của ngành Ngân hàng trong việc góp phần ứng phó biến đổi khí hậu hiệu quả, đòi hỏi NHNN và các tổ chức tín dụng cần phải tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các vấn đề về chính sách, pháp luật, đặc biệt là các chính sách tín dụng xanh trong bối cảnh Luật Bảo vệ môi trường 2020 đã chính thức có hiệu lực với nhiều yêu cầu được đặt ra để góp phần ứng phó biến đổi khí hậu một cách hiệu quả.

3. Một số đề xuất, kiến nghị

Trên cơ sở những chính sách đã có, để góp phần nâng cao hơn nữa vai trò của ngành Ngân hàng trong việc ứng phó biến đổi khí hậu trước yêu cầu thực tiễn hiện nay thì đòi hỏi cần phải tiếp tục xem xét, nghiên cứu thực hiện một số giải pháp sau:

Một là, NHNN cần tiếp tục xây dựng và ban hành các quy định hướng dẫn cụ thể về hoạt động cấp tín dụng để phục vụ cho việc ứng phó biến đổi khí hậu trên cơ sở Luật Bảo vệ môi trường 2020 đã được thông qua. Đặc biệt là các chính sách về tín dụng xanh được cấp cho các dự án đầu tư sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên; ứng phó với biến đổi khí hậu; quản lý chất thải; xử lý ô nhiễm, cải thiện chất lượng môi trường; phục hồi hệ sinh thái tự nhiên; bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, tạo ra lợi ích khác về môi trường. Bên cạnh việc Thống đốc NHNN ban hành hướng dẫn quản lý rủi ro về môi trường trong hoạt động cấp tín dụng của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam, NHNN cần phải tiếp tục xây dựng cơ chế khuyến khích các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam tài trợ, cho vay ưu đãi đối với dự án đầu tư phục vụ công tác ứng phó biến đổi khí hậu trên cơ sở phù hợp với quy định về quản lý rủi ro môi trường trong hoạt động cho vay. Tuy nhiên, đây là một là lĩnh vực mới, liên quan nhiều đến các yếu tố kỹ thuật về môi trường và có tác động lớn đến hoạt động của các tổ chức tín dụng, do đó, cần phải tham khảo cập nhật kinh nghiệm quốc tế trong việc xây dựng và triển khai chính sách tín dụng hướng tới mục tiêu bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, phát triển bền vững.

Hai là, NHNN phải xây dựng được các tiêu chuẩn về hoạt động trong việc thực hiện các khoản tín dụng xanh để quản lý bền vững về môi trường và xã hội, phục vụ mục tiêu ứng phó biến đổi khí hậu. Những tiêu chuẩn này sẽ là khuôn khổ quản lý rủi ro mạnh mẽ và được áp dụng rộng rãi để thay đổi cách thức nhìn nhận của ngành Ngân hàng đối với rủi ro phi tài chính và phân bổ tài chính trong hoạt động cung cấp tín dụng phục vụ công tác bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu. Theo đó, để có thể thiết lập được hệ thống quản lý môi trường và xã hội, các tổ chức tín dụng phải thực hiện các thủ tục cam kết quản lý, phân định vai trò, trách nhiệm cũng như các yêu cầu mà các tổ chức tín dụng cần tuân thủ để rà soát và quản lý các vấn đề về môi trường - xã hội cũng như các rủi ro liên quan đến các khoản tín dụng ưu đãi trong hoạt động ứng phó biến đổi khí hậu một cách hiệu quả.

Ba là, tiếp tục rà soát khuôn khổ pháp lý hiện hành trong hoạt động cấp tín dụng của các tổ chức tín dụng Việt Nam liên quan đến vấn đề ứng phó biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường; tiếp tục học hỏi kinh nghiệm quốc tế trong việc xây dựng các quy định về quản lý rủi ro môi trường và xã hội, quy trình thực hiện, cách giám sát tình hình thực hiện của hệ thống ngân hàng về kiểm soát các khoản tín dụng hỗ trợ biến đổi khí hậu. Triển khai phân loại danh mục các dự án, phương án kinh doanh có nguy cơ tác động đến môi trường để từ đó có cơ sở thực hiện các chính sách tín dụng phù hợp nhằm hỗ trợ cho công tác ứng phó biến đổi khí hậu hiệu quả. Theo cách này, các ngân hàng có thể tập trung đầu tư ở những công ty và dự án có hiệu quả cao về mặt môi trường - xã hội cũng như tài chính. Điều này sẽ giúp các ngân hàng bảo vệ được danh mục tài sản của mình bằng cách giảm các khoản cho vay kém hiệu quả hoặc nợ xấu, từ đó giúp tăng cường sự ổn định về tài chính.

Bốn là, cần phải xây dựng được khung chính sách nhằm cải thiện công tác quản lý rủi ro môi trường, xã hội, xây dựng và áp dụng các mô hình, phương pháp đo lường rủi ro và kiểm tra sức chịu đựng (stress testing) liên quan đến biến đổi khí hậu trong việc hoạch định chính sách tiền tệ, tín dụng phù hợp với các thách thức mới trên cơ sở chú trọng các yếu tố bền vững trong các quyết định đầu tư. Đặc biệt, cần chú ý xem xét, đánh giá tác động đối với ổn định tài chính từ ba khía cạnh rủi ro chính gồm rủi ro vật chất (thiệt hại về tài sản, cơ sở hạ tầng, đất đai…), rủi ro chuyển đổi (thiệt hại có thể do những thay đổi trong chính sách khí hậu, công nghệ, tâm lý thị trường và người tiêu dùng trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế carbon thấp nhằm đạt được các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và giảm phát thải khí nhà kính) và rủi ro trách nhiệm (thiệt hại tài chính từ những đòi hỏi bồi thường của các tổ chức/doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi các rủi ro vật chất và rủi ro chuyển đổi nêu trên) để từ đó giúp hạn chế được những rủi ro và phát huy được tính hiệu quả của chính sách tín dụng về ứng phó biến đổi khí hậu.

Kết luận

Ứng phó biến đổi khí hậu là một vấn đề không đơn giản, để hoạt động này đạt được tính hiệu quả thì đòi hỏi có sự chung tay góp sức của nhiều chủ thể khác nhau, trong đó có ngành Ngân hàng. Chính sách tín dụng xanh và bền vững của hệ thống ngân hàng sẽ là một trong những công cụ mạnh mẽ nhất để có thể đạt được mục tiêu về ứng phó biến đổi khí hậu cũng như các mục tiêu về phát triển bền vững. Trong đó, hệ thống ngân hàng sẽ là trọng tâm của quá trình phát triển bền vững và các hành động về biến đổi khí hậu. Vì vậy, có thể thấy rằng, ngân hàng là một chủ thể đóng vai trò rất quan trọng trong việc đảm bảo thực hiện các mục tiêu về ứng phó biến đổi khí hậu tại Việt Nam trong bối cảnh hiện nay.
 
Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường của Quốc hội (2017), Ứng phó với biến đổi khí hậu ở Việt Nam, Nxb Thanh Niên, trang 6.
Đỗ Thành (2012), Những tác động tới sức khỏe của biến đổi khí hậu, Cục Quản lý môi trường Y tế, truy cập ngày 08/01/2022, <https://vihema.gov.vn/nhung-tac-dong-toi-suc-khoe-cua-bien-doi-khi-hau.html>.
Bộ Tài nguyên và Môi trường (2016), Kịch bản biến đổi khí hậu và mực nước biển dâng cho Việt Nam, Nxb. Tài nguyên - Môi trường và Bản đồ Việt Nam, Hà Nội.
Hữu Nguyên (2012), 20% diện tích TP. Hồ Chí Minh sẽ bị ngập nếu nước biển dâng một mét, VnExpress, truy cập ngày 08/01/2022, <https://vnexpress.net/20-dien-tich-tp-hcm-se-ngap-neu-nuoc-bien-dang-mot-met-2401582.html>.
Tổng cục Khí tượng thủy văn (2021), Đẩy mạnh ứng phó biến đổi khí hậu, nước biển dâng, Khí tượng thủy văn Việt Nam, truy cập ngày 08/01/2022, <http://vmha.gov.vn/tin-tuc-bdkh-112/day-manh-ung-pho-bien-doi-khi-hau-nuoc-bien-dang-10645.html>.
Linh Thùy (2022), 175 người chết và mất tích do thiên tai trong năm 2022, Sức khỏe và Cộng đồng, truy cập ngày 10/01/2022, <https://suckhoedoisong.vn/175-nguoi-chet-va-mat-tich-do-thien-tai-trong-nam-2022-169221230190143398.htm>.
7 Chí Tín, “Tín dụng xanh đạt tốc độ tăng trưởng 25%/năm”, Thời báo Tài chính, truy cập ngày 08/01/2023, < https://thoibaotaichinhvietnam.vn/tin-dung-xanh-dat-toc-do-tang-truong-25nam-114196.html>

Tài liệu tham khảo:

1. Chỉ thị số 03/CT-NHNN ngày 24/03/2015 của Thống đốc NHNN về thúc đẩy tăng trưởng tín dụng xanh và quản lý rủi ro môi trường và xã hội trong hoạt động cấp tín dụng.
2. Quyết định số 813/QĐ-NHNN ngày 24/4/2017 của Thống đốc NHNN về chương trình cho vay khuyến khích phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sạch theo Nghị quyết 30 NQ/CP ngày 07/3/2017 của Chính phủ.
3. Bộ Tài nguyên và Môi trường (2016),  Kịch bản biến đổi khí hậu và mực nước biển dâng cho Việt Nam, Nxb. Tài nguyên - Môi trường và Bản đồ Việt Nam, Hà Nội.
4. Hữu Nguyên (2012), 20% diện tích TP. Hồ Chí Minh sẽ bị ngập nếu nước biển dâng một mét, VNExpress, truy cập ngày 08/01/2022, <https://vnexpress.net/20-dien-tich-tp-hcm-se-ngap-neu-nuoc-bien-dang-mot-met-2401582.html>.
5. Chí Tín, “Tín dụng xanh đạt tốc độ tăng trưởng 25%/năm”, Thời báo Tài chính, truy cập ngày 08/01/2023, < https://thoibaotaichinhvietnam.vn/tin-dung-xanh-dat-toc-do-tang-truong-25nam-114196.html>
6. Đỗ Thành (2012), Những tác động tới sức khỏe của biến đổi khí hậu, Cục quản lý môi trường Y tế, truy cập ngày 08/01/2022, <https://vihema.gov.vn/nhung-tac-dong-toi-suc-khoe-cua-bien-doi-khi-hau.html>.
7. Linh Thùy (2022), 175 người chết và mất tích do thiên tai trong năm 2022, Sức khỏe và Cộng đồng, truy cập ngày 10/01/2022, <https://suckhoedoisong.vn/175-nguoi-chet-va-mat-tich-do-thien-tai-trong-nam-2022-169221230190143398.htm>.
8. Tổng cục Khí tượng thủy văn (2021), Đẩy mạnh ứng phó biến đổi khí hậu, nước biển dâng, Khí tượng thủy văn Việt Nam, truy cập ngày 08/01/2022, <http://vmha.gov.vn/tin-tuc-bdkh-112/day-manh-ung-pho-bien-doi-khi-hau-nuoc-bien-dang-10645.html>.
9. Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường của Quốc hội (2017), Ứng phó với biến đổi khí hậu ở Việt Nam, NXB Thanh Niên.
10. Văn phòng thường trực Ban chỉ đạo Trung ương về phòng chống thiên tai (2020), Báo cáo về công tác khắc phục hậu quả bão, mưa lũ ở các tỉnh miền Trung.


ThS. Trần Linh Huân
Khoa Luật Thương mại, Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh

Bình luận Ý kiến của bạn sẽ được kiểm duyệt trước khi đăng. Vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
Đóng lại ok
Bình luận của bạn chờ kiểm duyệt từ Ban biên tập
Hoạt động truyền thông của ngân hàng trung ương: Thách thức nhưng nhiều triển vọng
Hoạt động truyền thông của ngân hàng trung ương: Thách thức nhưng nhiều triển vọng
03/02/2023 76 lượt xem
Nhiều ngân hàng trung ương (NHTW) gần đây đã tăng cường hoạt động truyền thông với công chúng, để không chỉ tăng cường trách nhiệm giải trình và tạo niềm tin, mà còn để định hướng kỳ vọng lạm phát. Dựa trên phân tích và đánh giá các nghiên cứu liên quan, bài viết rút ra kết luận rằng truyền thông hiệu quả với công chúng nói chung là đầy khó khăn, nhưng đồng thời, cũng mang lại nhiều hứa hẹn.
Rủi ro khí hậu đang hiện hữu và cần trở thành một phần trong quy định vốn ngân hàng
Rủi ro khí hậu đang hiện hữu và cần trở thành một phần trong quy định vốn ngân hàng
30/01/2023 116 lượt xem
Thiệt hại do biến đổi khí hậu ngày càng lớn và đang “tích tụ” trên bảng cân đối kế toán của các ngân hàng. Các báo cáo giám sát cho thấy, đa phần ngân hàng chưa chuẩn bị tốt để ứng phó với biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, các cơ quan giám sát đã chậm đưa rủi ro khí hậu vào các yêu cầu về vốn tối thiểu.
Định hướng phát triển của Kiểm toán nội bộ Ngân hàng Trung ương các nước và một số khuyến nghị đối với Kiểm toán nội bộ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Định hướng phát triển của Kiểm toán nội bộ Ngân hàng Trung ương các nước và một số khuyến nghị đối với Kiểm toán nội bộ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
27/01/2023 97 lượt xem
Trong những năm gần đây, ảnh hưởng từ cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, cùng với tác động của dịch bệnh Covid - 19, ngân hàng trung ương (NHTW) các nước trên thế giới đều có xu hướng gia tăng việc ứng dụng công nghệ thông tin vào các hoạt động nghiệp vụ của NHTW nhằm hướng tới việc vận hành hoạt động NHTW trên nền tảng thông tin hiện đại, từ xây dựng và hoàn thiện cơ chế phát triển đồng tiền số, ngân hàng số, xây dựng ứng dụng trong quản lý rủi ro đến ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động thanh toán điện tử; thị trường tiền tệ, quản lý dự trữ ngoại hối, phát hành và lưu thông tiền tệ...
Trao đổi về UPAS L/C
Trao đổi về UPAS L/C
24/01/2023 132 lượt xem
UPAS L/C (Usance Payable At Sight Letter of Credit) là thư tín dụng trả chậm đối với người nhập khẩu nhưng lại có giá trị thanh toán ngay đối với người xuất khẩu. UPAS L/C là sản phẩm mới, nhưng do đáp ứng được nhu cầu thực tiễn của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu nên được chấp nhận sử dụng và phát triển nhanh chóng.
Điểm nhấn chính sách lãi suất năm 2022 - Dự báo năm 2023
Điểm nhấn chính sách lãi suất năm 2022 - Dự báo năm 2023
21/01/2023 259 lượt xem
Năm 2023, chính sách tiền tệ của các NHTW lớn được dự báo sẽ không còn quá áp lực như năm 2022, nhưng xu hướng duy trì lãi suất ở mức cao vẫn sẽ là phổ biến.
Ảnh hưởng của các nền tảng xã hội  đối với truyền thông xã hội trong tương lai
Ảnh hưởng của các nền tảng xã hội đối với truyền thông xã hội trong tương lai
21/01/2023 140 lượt xem
Năm 2022 là một năm có rất nhiều sự biến đổi trong xu hướng truyền thông xã hội, khi chúng ta đã chứng kiến những xu hướng tiêu dùng biến động, công nghệ mới ra mắt và sự bùng nổ của các nền tảng mới. Tốc độ thay đổi trên các ứng dụng truyền thông xã hội đang ngày càng gia tăng, buộc các nhà tiếp thị phải trang bị cho mình những nền tảng phù hợp để ứng phó với sự biến động mạnh sẽ tiếp diễn trong năm 2023.
Đầu tư công Việt Nam năm 2022 và gợi ý một số giải pháp cho thời gian tới
Đầu tư công Việt Nam năm 2022 và gợi ý một số giải pháp cho thời gian tới
18/01/2023 206 lượt xem
Năm 2022, Việt Nam vẫn duy trì được đà tăng trưởng kinh tế khả quan, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát có hiệu quả lạm phát nhờ sự phục hồi chi tiêu của người tiêu dùng, xuất khẩu tăng mạnh và hoạt động du lịch quốc tế dần trở lại. Tuy nhiên, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công chỉ đạt 60% tổng số vốn tính đến tháng 11/2022.
Ảnh hưởng của áp lực, sự hài lòng công việc và sự gắn kết tổ chức đến ý định nghỉ việc: Trường hợp các ngân hàng thương mại cổ phần tại Thành phố Hồ Chí Minh
Ảnh hưởng của áp lực, sự hài lòng công việc và sự gắn kết tổ chức đến ý định nghỉ việc: Trường hợp các ngân hàng thương mại cổ phần tại Thành phố Hồ Chí Minh
23/12/2022 1.216 lượt xem
Nghiên cứu nhằm đánh giá mức độ tác động ý định nghỉ việc của cán bộ, nhân viên các ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) ở Thành phố Hồ Chí Minh, bao gồm: Áp lực công việc, sự hài lòng công việc và sự gắn kết tổ chức. Nghiên cứu thực hiện khảo sát 225 cán bộ, nhân viên các NHTMCP tại Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy, một số nhân viên có xu hướng ít hài lòng hơn với công việc, sự gắn kết tổ chức thấp hơn và áp lực công việc được xem là cao.
Tăng trưởng tín dụng năm 2022 hỗ trợ tích cực phục hồi tăng trưởng kinh tế
Tăng trưởng tín dụng năm 2022 hỗ trợ tích cực phục hồi tăng trưởng kinh tế
23/12/2022 1.455 lượt xem
Năm 2022,bối cảnh kinh tế thế giới diễn biến khó lường và khác biệt hơn nhiều so với dự báo. Tăng trưởng kinh tế toàn cầu chậm lại rõ rệt, nguy cơ suy thoái hiện hữu, xung đột Nga - Ukraine kéo dài, phức tạp đẩy giá cả hàng hóa thế giới tăng cao khiến lạm phát toàn cầu tăng lên nhanh chóng và đạt mức cao nhất trong hơn 40 năm qua.
Chuỗi giá trị nông sản và vai trò của các chủ thể
Chuỗi giá trị nông sản và vai trò của các chủ thể
22/12/2022 1.310 lượt xem
Sản xuất nông nghiệp theo chuỗi giá trị giúp đảm bảo cho các chủ thể tham gia chia sẻ quyền lợi, trách nhiệm với nhau, điều tiết cung cầu thị trường và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, đáp ứng yêu cầu phát triển nông nghiệp bền vững, nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập cho nông dân và doanh nghiệp.
Một số rào cản trong cho vay tài trợ phát triển công nghệ xanh
Một số rào cản trong cho vay tài trợ phát triển công nghệ xanh
20/12/2022 1.221 lượt xem
Khu vực tài chính có vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ quá trình chuyển đổi xanh. Tuy nhiên, sẽ khó có thể thúc đẩy việc phân bổ lại các nguồn lực cần thiết nếu thiếu hoạch định chính sách môi trường thích hợp trong nền kinh tế thực. Những kỳ vọng không thực tế có thể làm suy yếu sự ổn định tài chính và làm hỏng quá trình chuyển đổi xanh.
Đạo đức doanh nhân Việt Nam: Thực trạng và giải pháp
Đạo đức doanh nhân Việt Nam: Thực trạng và giải pháp
14/12/2022 1.958 lượt xem
Doanh nhân là một tầng lớp xã hội được hình thành khi Việt Nam phát triển nền kinh tế thị trường. Đội ngũ doanh nhân Việt Nam đã và đang đóng góp rất nhiều cho xã hội, họ đại diện cho sức sản xuất trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, là lực lượng xung kích, đóng góp vào những thành tựu của đất nước.
Đo lường tác động vòng 2 từ giá dầu thế giới tới lạm phát tại Việt Nam
Đo lường tác động vòng 2 từ giá dầu thế giới tới lạm phát tại Việt Nam
08/12/2022 1.352 lượt xem
Kiểm soát lạm phát luôn là mục tiêu quan trọng, định hướng cho việc điều hành chính sách tiền tệ (CSTT) của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN). Trong thời gian qua, bối cảnh kinh tế thế giới diễn biến phức tạp, các xung đột địa chính trị leo thang căng thẳng đã dẫn tới giá cả nhiều hàng hóa thế giới tăng cao, trong đó đặc biệt là giá dầu, đã có những tác động lan truyền, gây ra áp lực tới lạm phát trong nước và đặt ra những thách thức nhất định trong điều hành CSTT.
Kinh tế toàn cầu với rủi ro đình lạm và suy thoái
Kinh tế toàn cầu với rủi ro đình lạm và suy thoái
23/11/2022 2.094 lượt xem
Kể từ đầu năm 2022, tốc độ tăng trưởng của kinh tế thế giới giảm mạnh cùng với tình trạng lạm phát liên tục gia tăng, đạt kỷ lục tại nhiều quốc gia và điều kiện tài chính toàn cầu thắt chặt hơn đã tạo ra nhiều cuộc tranh luận về khả năng kinh tế toàn cầu có thực sự rơi vào suy thoái hay không? Bài viết tập trung phân tích những đặc điểm của hoạt động kinh tế hiện nay, phản ứng chính sách và các dự báo kinh tế để từ đó, so sánh, đối chiếu với những cuộc suy thoái kinh tế đã từng xảy ra trong quá khứ
Giá vàngXem chi tiết

GIÁ VÀNG - XEM THEO NGÀY

Khu vực

Mua vào

Bán ra

HÀ NỘI

Vàng SJC 1L

66.500

67.320

TP.HỒ CHÍ MINH

Vàng SJC 1L

66.500

67.300

Vàng SJC 5c

66.500

67.320

Vàng nhẫn 9999

53.700

54.700

Vàng nữ trang 9999

53.500

54.300


Ngoại tệXem chi tiết
TỶ GIÁ - XEM THEO NGÀY 
Ngân Hàng USD EUR GBP JPY
Mua vào Bán ra Mua vào Bán ra Mua vào Bán ra Mua vào Bán ra
Vietcombank 23.250 23.620 24,639 26.018 27.488 28.660 172.43 182.55
BIDV 23.300 23.600 24,835 26.039 27,641 28.719 173.60 182.70
VietinBank 23.262 23.622 24,899 26.034 27,850 28.860 173.92 180.87
Agribank 23.280 23.595 25.147 26.225 28.899 29.682 174.11 180.63
Eximbank 23.300 23.580 25.044 25.697 28.953 29.708 172.21 176.70
ACB 23.250 23.700 25.119 26.701 29.135 29.691 172.39 176.56
Sacombank 23.268 23.653 25.081 25.996 29.089 29.855 172.56 180.11
Techcombank 23.280 23.630 25.080 25.730 28.970 29.730 171.40 177.00
LienVietPostBank 23.260 23.850 25.088 26.320 29.058 29.881 172.21 181.04
DongA Bank 23.320 23.630 26.930 27.410 31.560 32.110 203.80 210.30
(Cập nhật trong ngày)
Lãi SuấtXem chi tiết
(Cập nhật trong ngày)
Ngân hàng
KKH
1 tuần
2 tuần
3 tuần
1 tháng
2 tháng
3 tháng
6 tháng
9 tháng
12 tháng
24 tháng
Vietcombank
0,10
0,20
0,20
-
4,90
4,90
5,40
6,00
6,00
7,40
7,40
BIDV
0,10
-
-
-
4,90
4,90
5,40
6,00
6,10
7,40
7,40
VietinBank
0,10
0,20
0,20
0,20
4,90
4,90
5,40
6,00
6,00
7,40
7,40
Cake by VPBank
0,10
-
-
-
4,90
-
4,95
7,90
-
8,50
8,60
ACB
-
1,00
1,00
1,00
5,50
5,60
5,70
7,00
7,20
7,40
8,10
Sacombank
-
-
-
-
5,70
5,80
5,90
8,30
8,60
8,90
9,00
Techcombank
1,00
-
-
-
5,90
5,90
5,90
8,50
8,50
8,70
8,70
LienVietPostBank
-
0,10
0,10
0,10
6,00
6,00
6,00
8,10
8,10
8,50
8,50
DongA Bank
1,00
1,00
1,00
1,00
6,00
6,00
6,00
9,35
9,45
9,50
9,50
Agribank
0,50
-
-
-
4,90
4,90
5,40
6,10
6,10
7,40
7,40
Eximbank
0,20
1,00
1,00
1,00
5,60
5,70
5,80
6,80
7,10
7,40
7,50

Liên kết website
Bình chọn trực tuyến
Nội dung website có hữu ích với bạn không?